پیام آذری - ایرنا/ اهالی مومن اردبیل همزمان با روز عرفه و شهادت مسلم بن عقیل سفیر امام حسین (ع) رخت عزا بر تن میکنند و با استقبال از مجالس عزای شهدای کربلا سوگواری های ماه محرم به طور رسمی در مرکز و شهرستان های استان آغاز میشود.
بر اساس روایتهایی که در منابع معتبر اسلامی آمده است، از مسلم بن عقیل میتوان به عنوان نخستین شهید واقعه کربلا همزمان با روز عرفه سال ۶۰ هجری قمری نام برد که به عنوان سفیر حضرت امام حسین (ع) از او یاد میشود.
زادروز مسلم بن عقیل بن ابیطالب به طور دقیق مشخص نیست اما برخی منابع سن او را در هنگام شهادت نزدیک به ۵۰ سال و نام او را جزو مجاهدان جنگ صفین آوردهاند و محل دفن او را در قسمت شرقی مسجد کوفه عنوان کردهاند؛ به هر روی مسلم بن عقیل پس از دعوت مردم کوفه از حضرت امام حسین (ع) برای پذیرش زعامت و حکومت شیعیان، راهی سفری بیبازگشت شد.
حضرت امام حسین (ع) که پس از مرگ معاویه با توجه به فشارهای نمایندگان خلیفه اموی قصد خروج از مکه را داشت، در واقع با مشاهده دعوت و اصرار کوفیان، جناب مسلم را برای بررسی دقیق شرایط و اطلاع از صحت و سقم نامهها و پیکها، پیشاپیش غافله راهی کوفه کرد.
بر همین اساس جناب مسلم در ۱۵ رمضان سال ۶۰ هجری قمری از مکه خارج شد، ابتدا به مدینه رفت و از آنجا همراه با ۲ راهنما از بیراههها به سوی کوفه رهسپار شد که با توجه به تنگ شدن عرصه بر امام (ع) برای بیعت با یزید ابن معاویه به عنوان خلیفه غاصب، به نظر میرسد برای مخفی ماندن حرکت او به سمت کوفه بوده است.
بر اساس برخی منابع مسلم بن عقیل در پنجم شوال همان سال به کوفه رسید و به روایتی در خانه مختار ابو عبید ثقفی و بنابر روایتی دیگر در خانه مسلم بن عوسجه ساکن شد و در آنجا از زعمای اقوام ساکن کوفه بیعت ستاند و پیام ویژه سید الشهدا (ع) را نیز برای شیعیان قرائت کرد.
مسلم که در ۱۱ ذیالقعده با فرستادن نامهای به جانب غافله حضرت امام حسین (ع) و تایید بیعتکنندگان، ایشان را به کوفه فراخوانده بود، در پی تغییر حاکم کوفه و انتصاب عبیدالله ابن زیاد به تدریج عرصه را بر خود و پیروان اهل بیت (ع) تنگ و تنگتر دید.
شرایط چنان شد که دعوت علنی به دیدارهای مخفیانه مبدل گشت و مسلم در خانه هانی ابن عروه پناه گرفت و با دستگیری هانی، مسلم شیعیان را به قیام فراخواند اما در پی نیرنگ حکومت با وعده و ایجاد ترس، بسیاری از آنان از اطراف سفیر امام (ع) پراکنده شدند تا اینکه جناب مسلم در کوچه پس کوچههای کوفه غریبانه به فیض شهادت نایل آمد تا به نوعی نخستین شهید واقعه کربلا نام بگیرد.
بازار
مردم اردبیل همواره محبت اهل بیت (ع) را در سینه داشته و از هر فرصت و مناسبتی برای عرض این حب و ارادت بهره میجویند، هر سال با رسیدن ماه ذیالحجه خود را برای مراسم عزاداری سید الشهدا (ع) آماده میکنند.
این دیار با توجه به پیشینه تاریخی و فرهنگی پربار به دار الارشاد و دار الامان شهره شده است و برگزاری چنین مراسمی به گذشتههای بسیار دور بازمیگردد و از همین رو میتوان گفت که آغاز مجلسهای عزاداری شهدای کربلا در اردبیل نه از روز نخست محرم، بلکه از روز عرفه آغاز و به تدریج در و دیوار شهر آماده مراسم ویژه ماههای محرم و صفر میشود.
طلایهدار این عزاداری دسته عالیقاپو به عنوان یکی از قدیمیترین محلهها و دستههای عزاداری شهر است؛ البته این حرکت نمادین خود جزو مراسم کهن اردبیل به شمار میرود و با آداب خاص عرض ادب و ارادت به خاندان اهل بیت عصمت و طهارت (ع) برگزار میشود.
دسته عزاداران ضمن حرکت از میدان عالیقاپو، این بیتها را بر زبان جاری میکنند:
خبردار ای عزاداران، حسینون یاسی باشلاندی/ اولونسون عالمه اعلان، حسینون یاسی باشلاندی.
همچنین عزاداران حسینی ضمن سینهزنی با خواندن این شعرها، عاشقان دلسوخته حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) را از نزدیک شدن ماه محرم با خبر می کنند:
مسلمون شهادتی کربلا اساسی دور/ فاطمه عزیزنون قتلنون بناسی دور
مکهدن چیخیب گلور کاروان کربلا/ یولدا ویردیلر خبر مسلمون عزاسی دور
گلور محرم آچیلدی پرچم/ کیمون وار عشقی عزایه گلسون
مریض اولانلار دخیل اولانلار/ قرا گینسون عزایه گلسون.
هرچند مراسم عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع) و یاران با وفای ایشان همواره از سوی ارادتمندان آل الله در اردبیل با شور و حال خاصی برگزار میشود، اما به طور قطع و یقین میتوان گفت که محرم سال ۱۴۰۵ با توجه به شرایط ناشی از تجاوز نظامی_تروریستی آمریکا و رژیم اشغالگر صهیونیستی متفاوتتر از سالهای گذشته خواهد بود.
چنان که از زمان آغاز جنگ تحمیلی سوم اهالی این دیار با حضور پرشور خود در میدانها و خیابانهای اصلی شهر به مصداق «ثَبِّتْ لی قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَکَ مَعَ الْحُسَیْنِ وَ اَصْحابِ الْحُسَیْنِ» تبدیل شدند، در ماه محرم نیز سعی خواهند کرد تا عزاداریها تقویت کننده اجتماعات اقتدار و ایستادگی شبانه مردم باشد.