پیام آذری

آخرين مطالب

«مؤلفه‌های فرهنگ ایرانی در ترجمه‌های حافظ به زبان عربی» بررسی شد فرهنگي

«مؤلفه‌های فرهنگ ایرانی در ترجمه‌های حافظ به زبان عربی» بررسی شد
  بزرگنمايي:

پیام آذری - در این نشست که به‌صورت مجازی برگزار شد، محمدرضا عزیزی، عضو هیئت‌علمی بخش زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند به ایراد سخن پرداخت.
به گفته این استاد ادبیات عرب، عرب‌ها در صدسال گذشته و پس از ترجمه آثار ادبی فارسی ازجمله رباعیات خیام به انگلیسی متوجه ترجمه آثار ادبی فارسی به عربی شدند. البته پیش از این هم ترجمه‌هایی صورت گرفته بود ولی در صدسال گذشته این مسئله پررنگ‌تر بوده است.
عزیزی گفت: ترجمه‌هایی که از دیوان حافظ به عربی انجام شده است، از نظر کیفی و کمی بسیار متفاوت است. اما یکی از مسائل مهم در بررسی این ترجمه‌ها حضور مؤلفه‌های فرهنگی در دیوان حافظ است.
وی تأکید کرد: تعریف‌کردن فرهنگ و ارائه‌کردن تعریفی جامع از آن دشوار است؛ اما در مقام تشبیه، فرهنگ را چشمه‌ای دانسته‌اند که از کوه سرازیر می‌شود و آب آن از دهانه‌ی کاریزی بیرون می‌آید.
استادیار زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند اظهار داشت: با وجودی که ما در بسیاری از متغیرهای مؤثر بر فرهنگ مانند دین، جغرافیا، ویژگی‌های اجتماعی به عرب‌ها شبیه هستیم، اما هنوز تفاوت‌های مهمی با آن‌ها داریم که خود را در ترجمه‌ی آثار ادبی فارسی به زبان عربی نشان می‌دهد و به چالش ترجمه بدل می‌شود. این مطلب به‌خصوص درباره‌ی ترجمه حافظ خود را به‌خوبی نشان می‌دهد؛ زیرا شعر حافظ فرهنگ ایرانی را نمایندگی می‌کند.
عزیزی در ادامه با بیان نمونه‌هایی، به تشریح این موضوع پرداخت و گفت: برخی واژه‌ها هستند که در اصل عربی‌اند و به فارسی راه یافته‌اند. در زبان و فرهنگ ایرانی دگرگون شده و از معنای اولیه خود فاصله گرفته‌اند، مانند صحرا. صحرا در عربی با توجه به جغرافیایی که اعراب در آن زندگی می‌کنند، به بیابان خشک و برهوت اطلاق می‌شود اما در فارسی به‌معنای کشتزار است و به صحرا رفتن معنای تفریح می‌دهد یا مثلاً شن در عربی نماد بی‌ارزشی است اما در فارسی خاک، بی‌ارزشی را نمایندگی می‌کند.

پیام آذری


وی ادامه داد: از دیگر واژه‌هایی که در انتقال از عربی به فارسی معنای متفاوتی یافته است، واژه صوفی است. این واژه در زبان و فرهنگ عربی محترم و منزه است اما در فارسی و به‌خصوص در شعر حافظ با توجه به مسائل تاریخی و اجتماعی، معنایی متضاد با معنایی که عرب‌ها از آن مراد می‌کنند دارد.
عضو هیئت‌علمی بخش زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند گفت: واژه دیگری که می‌توان مثال زد، رند است. این مفهوم در زبان حافظ بسیار پیچیده است. رند ظاهری ملامتی و باطنی سلامت دارد، کام خودش را از زمان می‌گیرد و درنهایت رستگار می‌شود. برخی از مترجمان چون نتوانسته‌اند این واژه را ترجمه کنند، آن را حذف کرده‌اند. برخی دیگر آن را به سکیر به معنای مست یا آزاده یا الغی به معنای گمراه ترجمه کرده‌اند. شاید بتوان واژه‌هایی چون بهلول و صعلوک را در ترجمه‌ی رند به کار برد.
به‌گفته عزیزی، از دیگر مفاهیمی که زیرساخت فرهنگی دارد، نور است. نور، یکی از نمادهای پرتکرار در فرهنگ و ادبیات فارسی است. گویوشف، نور را مفهومی رمزآمیز می‌داند که ریشه آن از آئین‌های باستانی ایران ازجمله اوستا و مهرپرستی شروع می‌شود، اما نور در زبان و ادبیات عربی بیشتر جنبه‌ی کلامی و شرعی دارد.
وی ادامه داد: حتی مضمون‌هایی که زیرساخت آن نور است نیز به گونه‌ای است که نمی‌توان آن را به‌راحتی به عربی ترجمه کرد. مثلاً مضمون شمع و پروانه مضمونی پرتکرار و محبوب در زبان فارسی است. پروانه نماد عاشق است و خود را به شمع وجود معشوق می‌زند، اما همین پروانه در ادبیات عرب به‌دلیل نزدیک‌شدنش به شمع که منجر به مرگ او می‌شود، نماد حماقت است؛ بنابراین ترجمه چنین مضمونی به عربی بسیار دشوار است.
در پایان این استاد دانشگاه مؤلفه‌های فرهنگی دیوان حافظ را بیش از مواردی که در سخنرانی خود برشمرده دانست و آن را یکی از چالش‌های مهم ترجمه‌ی حافظ خواند.

لینک کوتاه:
https://www.payameazari.ir/Fa/News/371476/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تصاویر/ میانکاله هم کویر شد!

بازدید فرمانده کل سپاه از مناطق زلزله زده خوی

بازی Sons of the Forest به صورت دسترسی زودهنگام منتشر خواهد شد

تدوین طرح سامان‌دهی ورودی‌های شهر اردبیل

برپایی نمایشگاه صنایع‌دستی در میاندوآب

هلال احمر قزوین سه هزار چادر بین زلزله زدگان خوی توزیع کرد

هلال احمر خوزستان: ارسال بیش از 1000  چادر اسکان به خوی

اولین خط تولید سازه های سبک فولادی شمال غرب کشور در تبریز به بهره برداری رسید.

کمک 300 میلیون تومانی ملکانی ها به زلزله زدگان خوی

توییتر درآمدش را با کاربران تقسیم می‌کند!

درخواست امام از نخست وزیر انقلاب

دیدار نماینده ولی فقیه و استاندار ایلام با خانواده‌های معظم شهدا

برد زغال سنگ طبس در مقابل تیم زاگرس اسلام آباد

تعاونی خدمات صیادی در زرآباد افتتاح شد

سفر فرمانده سپاه به خوی

دیدار استاندار قزوین با پدر شهیدان «یارمحمدی»/ دعای پدران شهدا بزرگترین عیدی برای مسئولان است

ارسال 709 چادر مسافرتی از ایلام به منطقه زلزله‌زده خوی

کمک هیات بدنسازی قم به زلزله زدگان خوی

سرلشکر سلامی از مناطق زلزله‌زده بازدید کرد

غبارروبی مزار شهدای اهر به مناسبت دهه فجر + تصاویر

بیش از 16 تن گوشت مرغ فاسد در مهاباد معدوم شد

بغض مهران غفوریان برای پدرش روی آنتن زنده

Gears 6 در دست ساخت قرار دارد

تشدید تدابیر امنیتی در دادگاه عالی اسلام آباد بدنبال حوادث تروریستی اخیر

سفر فرمانده کل سپاه به خوی/ سرلشکر سلامی از مناطق زلزله‌زده بازدید می‌کند

بش از 16 تن گوشت مرغ فاسد در مهاباد معدوم شد

ویدئو| آخرین وضعیت زلزله‌زدگان شهرستان خوی

ورود سردار سلامی به خوی

طرح کالابرگ الکترونیک در شهرستان بوئین زهرا اجرا می‌شود

بازدید سرلشکر سلامی از مناطق زلزله‌زده خوی

کیفیت هوای قابل قبول در پایتخت/ 12 ایستگاه در وضعیت پاک قرار دارند

دستگیری دو نفر به اتهام قطع غیرمجاز درختان در حاشیه رودخانه ارس

اولین تصویر از سونی اکسپریا 1 مارک 5 منتشر شد

تشدید تدابیر امنیتی در دادگاه عالی اسلام آباد

فیلم/ آخرین وضعیت زلزله‌زدگان شهرستان خوی

فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وارد خوی شد

بازید از موزه تاریخ طبیعی اردبیل رایگان است

نجات مادر باردار در روستای «ورده» سردشت

دایر شدن 2 مرکز جمع آوری کمک‌های مردمی به زلزله زدگان خوی در مهاباد

انهدام باند حفاران غیرمجاز در ارومیه

اجرای روکش آسفالت راه های ارتباطی در مراغه

ادامه افتتاح طرح‌های دهه فجر در آذربایجان شرقی

ساخت دومین پایانه صادراتی محصولات کشاورزی در مراغه

عدالت و دفاع از مظلوم شاخصه اصلی سیره حکومتی امام علی (ع) است

بسیج امکانات برای رفع مشکلات مردم زلزله زده خوی

سرانه کتاب در مهاباد کمتر از میانگین استانی است

بازدید استاندار آذربایجان‌غربی از اردوگاه اسکان اضطراری در خوی

توزیع 200 بسته معیشتی در سراب

آغاز ساخت دومین پایانه صادراتی محصولات کشاورزی کشور در مراغه

اطلاعات جدیدی از Dragon Age: Dreadwolf منتشر شد