پیام آذری

آخرين مطالب

«مؤلفه‌های فرهنگ ایرانی در ترجمه‌های حافظ به زبان عربی» بررسی شد فرهنگي

«مؤلفه‌های فرهنگ ایرانی در ترجمه‌های حافظ به زبان عربی» بررسی شد
  بزرگنمايي:

پیام آذری - در این نشست که به‌صورت مجازی برگزار شد، محمدرضا عزیزی، عضو هیئت‌علمی بخش زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند به ایراد سخن پرداخت.
به گفته این استاد ادبیات عرب، عرب‌ها در صدسال گذشته و پس از ترجمه آثار ادبی فارسی ازجمله رباعیات خیام به انگلیسی متوجه ترجمه آثار ادبی فارسی به عربی شدند. البته پیش از این هم ترجمه‌هایی صورت گرفته بود ولی در صدسال گذشته این مسئله پررنگ‌تر بوده است.
عزیزی گفت: ترجمه‌هایی که از دیوان حافظ به عربی انجام شده است، از نظر کیفی و کمی بسیار متفاوت است. اما یکی از مسائل مهم در بررسی این ترجمه‌ها حضور مؤلفه‌های فرهنگی در دیوان حافظ است.
وی تأکید کرد: تعریف‌کردن فرهنگ و ارائه‌کردن تعریفی جامع از آن دشوار است؛ اما در مقام تشبیه، فرهنگ را چشمه‌ای دانسته‌اند که از کوه سرازیر می‌شود و آب آن از دهانه‌ی کاریزی بیرون می‌آید.
استادیار زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند اظهار داشت: با وجودی که ما در بسیاری از متغیرهای مؤثر بر فرهنگ مانند دین، جغرافیا، ویژگی‌های اجتماعی به عرب‌ها شبیه هستیم، اما هنوز تفاوت‌های مهمی با آن‌ها داریم که خود را در ترجمه‌ی آثار ادبی فارسی به زبان عربی نشان می‌دهد و به چالش ترجمه بدل می‌شود. این مطلب به‌خصوص درباره‌ی ترجمه حافظ خود را به‌خوبی نشان می‌دهد؛ زیرا شعر حافظ فرهنگ ایرانی را نمایندگی می‌کند.
عزیزی در ادامه با بیان نمونه‌هایی، به تشریح این موضوع پرداخت و گفت: برخی واژه‌ها هستند که در اصل عربی‌اند و به فارسی راه یافته‌اند. در زبان و فرهنگ ایرانی دگرگون شده و از معنای اولیه خود فاصله گرفته‌اند، مانند صحرا. صحرا در عربی با توجه به جغرافیایی که اعراب در آن زندگی می‌کنند، به بیابان خشک و برهوت اطلاق می‌شود اما در فارسی به‌معنای کشتزار است و به صحرا رفتن معنای تفریح می‌دهد یا مثلاً شن در عربی نماد بی‌ارزشی است اما در فارسی خاک، بی‌ارزشی را نمایندگی می‌کند.

پیام آذری


وی ادامه داد: از دیگر واژه‌هایی که در انتقال از عربی به فارسی معنای متفاوتی یافته است، واژه صوفی است. این واژه در زبان و فرهنگ عربی محترم و منزه است اما در فارسی و به‌خصوص در شعر حافظ با توجه به مسائل تاریخی و اجتماعی، معنایی متضاد با معنایی که عرب‌ها از آن مراد می‌کنند دارد.
عضو هیئت‌علمی بخش زبان و ادبیات عرب دانشگاه بیرجند گفت: واژه دیگری که می‌توان مثال زد، رند است. این مفهوم در زبان حافظ بسیار پیچیده است. رند ظاهری ملامتی و باطنی سلامت دارد، کام خودش را از زمان می‌گیرد و درنهایت رستگار می‌شود. برخی از مترجمان چون نتوانسته‌اند این واژه را ترجمه کنند، آن را حذف کرده‌اند. برخی دیگر آن را به سکیر به معنای مست یا آزاده یا الغی به معنای گمراه ترجمه کرده‌اند. شاید بتوان واژه‌هایی چون بهلول و صعلوک را در ترجمه‌ی رند به کار برد.
به‌گفته عزیزی، از دیگر مفاهیمی که زیرساخت فرهنگی دارد، نور است. نور، یکی از نمادهای پرتکرار در فرهنگ و ادبیات فارسی است. گویوشف، نور را مفهومی رمزآمیز می‌داند که ریشه آن از آئین‌های باستانی ایران ازجمله اوستا و مهرپرستی شروع می‌شود، اما نور در زبان و ادبیات عربی بیشتر جنبه‌ی کلامی و شرعی دارد.
وی ادامه داد: حتی مضمون‌هایی که زیرساخت آن نور است نیز به گونه‌ای است که نمی‌توان آن را به‌راحتی به عربی ترجمه کرد. مثلاً مضمون شمع و پروانه مضمونی پرتکرار و محبوب در زبان فارسی است. پروانه نماد عاشق است و خود را به شمع وجود معشوق می‌زند، اما همین پروانه در ادبیات عرب به‌دلیل نزدیک‌شدنش به شمع که منجر به مرگ او می‌شود، نماد حماقت است؛ بنابراین ترجمه چنین مضمونی به عربی بسیار دشوار است.
در پایان این استاد دانشگاه مؤلفه‌های فرهنگی دیوان حافظ را بیش از مواردی که در سخنرانی خود برشمرده دانست و آن را یکی از چالش‌های مهم ترجمه‌ی حافظ خواند.

لینک کوتاه:
https://www.payameazari.ir/Fa/News/371476/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

صدور اطلاعیه قطعی گاز مشترکان منطقه سیدآباد مهاباد

پیش‌بینی رگبار‌های متناوب باران در آذربایجان‌غربی

قاب‌هایی تماشایی از لک‌لک‌های نوروزلو

کمبود 8000 نیروی انسانی در بدنه آموزش‌وپرورش آذربایجان‌غربی

سرورهای مجموعه بازی‌های Dark Souls دوباره آنلاین می‌شوند

مشخصات نمایشگر پیکسل 7 و 7 پرو لو رفت

دو گوشی جدید شیائومی 18 خرداد ماه در بازارهای جهانی رونمایی می‌شوند

عقب‌نشینی سامسونگ از تولید گوشی

تعقیب کیفری عاملان زنده به گور کردن تعداد زیادی جوجه در اردبیل

وزیر بهداشت: آبله میمون وارد ایران نشده است/ دولت نان و دارو را گران نمی‌کند

زنده بگور کردن جوجه ها اخلال در نظام اقتصادی کشور است/ عاملین جنایت اخیر تحت تعقیب قرار گرفتند+فیلم

وزیر بهداشت در اردبیل: آبله میمون هنوز وارد کشور نشده است/ آمادگی برای صادرات 4 میلیون دوز واکسن کرونا

ورود دادستانی به ماجرای جوجه‌کُشی در اردبیل

تجهیزات بیمارستانی در استان نیازمند نوسازی است / چند شرکت دانش بنیان دارو در اردبیل به مرحله تجاری سازی رسیده است

موضع وزیر بهداشت افزایش قیمت دارو و نان

وزیر بهداشت در اردبیل: ورود "آبله میمون" به ایران ثابت نشد

قاچاقچی ارز در آذربایجان غربی 257 میلیارد ریال جریمه شد

اختصاص یک هزار میلیارد ریال برای تکمیل تصفیه‌خانه فاضلاب ماکو

غیر رسمی؛ ایوان پریشیچ به تاتنهام پیوست

نخستین جشنواره رسانه ای-پژوهشی «تبریزما» فراخوان داد

متروپل های تبریز را دریابید / سفره‌ تنعمِ پول‌بازان در دومین شهر بلند مرتبه کشور

ضرورت حمایت دولت و مجلس از توسعه معادن آذربایجان شرقی

44 هزار قطعه جوجه یک روزه در استان اردبیل معدوم شد

قرارگاه ایمنی کالبدی کلانشهر تهران تشکیل می‌شود/شهرداری به تنهایی مسئول ایمنی پایتخت نیست

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی گیلان: نظارت بر عملکرد انجمن ها و تشکل های کارگری و کارفرمایی با جدیت دنبال شود

مشکلات و موانع پیش روی اجرای طرح مسکن کارگری در یزد بررسی شد

جامعه فرهنگی نیازمند بازگشت به ارزش‌های خود است

اهتمام دولت برای توسعه زیرساخت‌های حمل و نقل جاده‌ای استان اردبیل

پروژه بیمارستان نجف‌زاده اردبیل تا سال 1403 تکمیل می‌شود

استقرار جوی پایدار تا آخر هفته/ اردبیل گرم می شود

انجام نظارت‌های روزانه بر بازار اردبیل با اجرای طرح مردمی‌سازی یارانه‌ها

وزارت بهداشت برنامه ای برای تعدیل نیرو ندارد/بهره برداری از بیمارستان 500 تختخوابی اردبیل در سال 1403

تصاویر| طبیعت ژئوپارک دومولی

13 مرکز آموزشی پیام نور در استان اردبیل فعال است

دانشگاه ها در مسیر جهاد تبیین حرکت کنند

بیمارستان نجف‌زاده اردبیل سال 1403 تکمیل می‌شود

تحصیل7 هزارو 500 دانشجو در دانشگاه‌ پیام‌‌نور استان اردبیل

تحصیل7 هزار و 500 دانشجو در دانشگاه‌ پیام‌‌نور استان اردبیل

مهاباد همچنان روی ریل آبی کرونا قرار دارد

ثبت‌نام جشنواره تعاونی‌های برتر آذربایجان‌غربی تا 20 خرداد ادامه دارد

احداث و تکمیل بیمارستان‌های میاندوآب و سلماس با اعتبار 1400 میلیارد تومان

(تصاویر) زیبایی‌های دریاچه ارومیه

کاهش پروازهای داخلی از فرودگاه‌ آذربایجان غربی به علت کمبود ناوگان هوایی/ فرودگاه‌های استان آمادگی هر نوع پروازی را داردظظ

تجارت مرزی؛ نگاه هوشمندانه به اقتصاد آذربایجان غربی

تخم‌گذاری گونه نادر «خوتکای ابرو سفید» در تالاب کانی برازان مهاباد

گونه نادر «خوتکای ابرو سفید» در تالاب کانی برازان تخم گذاری کرد

سگ ولگرد، 5 نفر را راهی بیمارستان کرد

دستگیری عامل خرید و فروش اموال تاریخی در شهرستان سراب

سگ ولگرد پنج نفر را در تبریز راهی بیمارستان کرد

عکس/ عزاداری شهادت امام صادق (ع) در تبریز