پیام آذری - دنیای اقتصاد /متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
در میانه دوره سوم نخستوزیری نارندرا مودی، درست در شرایطی که حزب حاکم «بهاراتیا جاناتا» (BJP) با پیروزی در انتخاباتها و سازماندهی ائتلافهای پشتپرده در حال افزایش روزافزون قدرت خود است، پدیده جدیدی مثل صاعقه در آسمان بیابر، این حزب را غافلگیر کرده است: نشانههایی از شورش نسل زد. «اسنیگدندو باتاچاریا»، نویسنده هندی در «د دیپلمات» نوشت، در ۶ ژوئن، هزاران تن از دانشجویان، جوانان، والدین و فعالان اجتماعی در میدان «جانتار مانتار» واقع در دهلی نو گردهم آمدند. آنها درحالیکه ماسکهایی به شکل «سوسک» بر چهره داشتند و پلاکاردها و گلهایی را با خود حمل میکردند، شعارهایی سر دادند و خواستار استعفای «دارمندرا پرادهان»، وزیر آموزش هند شدند. این اعتراضات در پی افشای زنجیرهای از رسواییها درباره لو رفتن پرسشهای آزمونهای ورودی دانشگاهها شکل گرفت.
این اولین بسیج میدانی «حزب سوسک جانتا» (CJP) بود که به عنوان یک جنبش سیاسی هجوآمیز آغاز شد و تاکنون میلیونها دنبالکننده را به صورت آنلاین جذب کرده است. همه چیز با اظهارات رئیس دیوان عالی هند، «سوریا کانت»، در ۱۵ مه آغاز شد که جوانان بیکار درگیر در انواع مختلف فعالیتها را با سوسکها برابر دانست. او گفت: «جوانانی مانند سوسکها وجود دارند که هیچ شغلی پیدا نمیکنند یا هیچ جایگاهی در حرفه ندارند. برخی از آنها به رسانه روی میآورند، برخی به رسانههای اجتماعی کوچ میکنند و برخی به کنشگرانی در سایر حوزهها تبدیل میشوند و شروع به حمله به همه چیز و همه کس میکنند».
کانت سپس ادعا کرد که آنچه از او نقلقول شده اشتباه است. او گفت که منظورش افرادی بود که از مدارک جعلی استفاده میکنند. اما برچسب «سوسک» پیش از این بهمیلیونها جوان هندی تحصیل کرده اما بیکار ضربه زده بود. هیچکس تصور نمیکرد چه اتفاقی بیفتد. «آبهیجیت دیپکه»، یک هندی ساکن آمریکا، دو روز بعد یک جریان طنز در رسانههای اجتماعی به نام «حزب سوسک جانتا» راهاندازی کرد. کلمه «جانتا یا جاناتا» به معنای «مردم» است و در نام چندین حزب، از جمله حزب بهاراتیا جاناتا، نیز وجود دارد. «حزب سوسک جانتا» خود را «صدای تنبلها و بیکاران» توصیف کرد. تنها در عرض چهار روز، تعداد دنبالکنندگان اینستاگرام این حزب از صفحه ۹میلیونی حزب بهاراتیا جاناتا که با افتخار خود را بزرگترین حزب سیاسی جهان مینامد، پیشی گرفت. «میمها»، طنزها و پستهای خشمگینانه، رسانههای اجتماعی را پر کردند. مسائلی مانند آموزش مقرونبهصرفه، آزمونهای ورودی شفاف دانشگاهها و فرصتهای شغلی مدتی است باعث خشم و نارضایتی شده و وقتی کانت نظر خود را بیان کرد، ناامیدی جوانان فوران کرد. جنبش «سوسک» که از طنز زاده شده و توسط جوانان هدایت میشود، به عنوان یک شوخی آغاز شد، اما خیلی زود شتاب گرفت. این جنبش، صاحبان قدرت را به لرزه درآورد. قیامهای جوانانِ بدون رهبر یا با سازماندهی ضعیف، دولتها را در چندین کشور در سال ۲۰۲۵ - از اندونزی گرفته تا نپال و ماداگاسکار - آشفته کرده و نشاندهنده بحران گستردهتری در میان جوانان بر سر مسائلی مانند بیکاری، فساد، پارتیبازی، حکمرانی ضعیف، مشکلات اقتصادی، مسائل آموزشی و امتحانات و نابرابری است. در جنوب آسیا، جنبشهای نسل زد در گذشتهای نه چندان دور، حکومتها را در بنگلادش، نپال و سریلانکا سرنگون کرده بودند. در نتیجه، دولت مودی هیچ ریسکی را نپذیرفت و برای ساکت کردن «حزب سوسک جانتا» به سرعت وارد عمل شد؛ به طوری که حسابهای کاربری آنها در شبکههای اجتماعی و وبسایتشان را به اتهام واهیِ ایجاد «تهدید برای امنیت ملی» مسدود کرد. این اقدام تنها به آتش خشم و اعتراضات در فضای مجازی دامن زد. سپس «دیپکه» اعلام کرد که در حال بازگشت به کشورش، هند، است. پلیس دهلی نیز برای جلوگیری از رویارویی و درگیری مستقیم، به این مبارزان دیجیتال اجازه داد تا در ۶ ژوئن به خیابانها بیایند؛ تجمعی که متعاقبا در میدان «جانتار مانتار» شکل گرفت. بدین ترتیب، آنچه به عنوان یک شوخی آغاز شده بود، اکنون کاملا جدی شده است.
محبوبیت «حزب سوسک جانتا» به ویژه در بین دانشجویان و جوانان جویای کار بسیار زیاد است و تعداد دنبالکنندگان اینستاگرام آن از ۲۲میلیون نفر فراتر رفت. آنها نگرانیهایی را در مورد بیکاری، کلاهبرداریها و رسواییهای امتحانی، عدم ارتباط بین سیاستگذاران و شهروندان جوان عادی و همچنین کاهش اعتماد به قوه قضائیه برجسته کردهاند. «سائوراو داس»، سخنگوی این حزب میگوید: «طبق آخرین سرشماری، ۶۵ درصد از جمعیت ما را جوانان تشکیل میدهند. بیکاری گسترده، تورم بالا، عدم اطمینان بازار سهام و خروج سرمایهگذاری خارجی - همه اینها بر جوانان و آینده آنها تاثیر میگذارد».
بازار ![]()