پیام آذری - صبح نو /متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
محبوبه نیاورانی| نتانیاهو در یک اشتباه راهبردی فاحش، پیش از امضای توافق پایان جنگ ایران و آمریکا، دستور حمله به ضاحیه بیروت را صادر کرد. این اقدام که با هدف تخریب توافق و کشاندن منطقه به جنگ طراحی شده بود، دقیقاً به نتیجه معکوس انجامید. نه تنها توافق به هم نخورد، بلکه آمریکا برای جلوگیری از پاسخ ایران، مجبور شد در دقایق پایانی امتیازات جدیدی به تهران بدهد و جایگاه اسرائیل را بیش از پیش تنزل دهد.
بزرگترین کابوس ترامپ در این مقطع، تعویق توافق و شعلهور شدن دوباره جنگ بود. او نمیتوانست اجازه دهد یک حمله «بچهگانه» (بهقول خودش) تمام دستاوردهای دیپلماتیک ماههای اخیر را نابود کند. به همین دلیل، ترامپ نه تنها از اسرائیل حمایت نکرد، بلکه با شدیدترین الفاظ به نتانیاهو حمله کرد. او که یکبار فریب رویاهای خام و وعده های نشدنی نتانیاهو را خورده بود و در باتلاقی گرفتار شد که هر روز بیشتر در آن فرو میرفت، نمیخواست یکبار دیگر سرنوشت خود را به نتانیاهو بسپارد.
اما تحقیر و ناکامی این رژیم منحوس به اینجا ختم نشد، شکست اصلی نتانیاهو در توافق ایران و آمریکا رقم خورد آنجا که اسرائیل به «مسئلهای» در کنار حزبالله تنزل پیدا کرد. یکی از شروط اصلی ایران در توافق، شامل «پایان دادن به درگیری اسرائیل و حزبالله در لبنان» بود. این به معنای آن است که اقدام نظامی اسرائیل علیه حزبالله به عنوان «نقض آتشبس» تعریف شده و محدودیت جدیدی بر آزادی عمل تلآویو ایجاد کرده است. بهعبارت دیگر ایران و امریکا در این توافق علاوه بر تعهداتی که به یکدیگر می دهند درباره حزب الله و اسرائیل هم تصمیمگیری کردند.
اسرائیل که زمانی خود را «قلدر بلامنازع منطقه» و نتانیاهو خودش را «جیمز باند» و «007» سیاست خاورمیانه میدانست، اما این تصویر در مذاکرات اخیر ایران و آمریکا فروریخت و اکنون در توافق ایران و آمریکا به جایگاهی تنزل یافته که نه تنها دیگر تعیینکننده نیست، بلکه دیگران برایش تعیین تکلیف میکنند و حالا اندازهاش در این توافق به عنوان پروکسی امریکا در کنار حزب الله قرار گرفت.
اسرائیل اصرار داشت که «لبنان موضوعی جداگانه است» اما ایران موفق شد برای حفاظت از متحد خود، لبنان را مستقیماً در توافق بگنجاند. حالا آمریکا رسماً در توافق خود با ایران، آتشبس با حزبالله را شرط آتشبس با ایران قرار داد. اسرائیل از «بازیگر تعیینکننده» به «یک طرف درگیر در کنار حزبالله» تنزل یافت.این در عمل به معنای به رسمیت شناختن ضمنی حزبالله به عنوان یک بازیگر منطقهای و تحت حمایت قرار دادن آن در برابر اقدامات نظامی اسرائیل است. سقوط اسرائیل از جایگاه «تعیینکننده» به همترازی با حزبالله در یک توافق فرامنطقهای، عمیقترین شکست راهبردی این رژیم از زمان تأسیس آن تاکنون است.
بازار ![]()
از سوی دیگر، این توافق به هیچ یک از خواستههای اصلی اسرائیل جواب نداده است. در توافق حاضر درباره موضوع موشکهای بالستیک ایران یا حمایت از گروههای مقاومت مانند حزبالله و یمن ساکت است و حتی غنیسازی که یکی از بهانههای حمله امریکا به ایران بود در این توافق به رسمت شناخته شده است. در همین زمینه سیما شاین، تحلیلگر مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) و افسر پیشین اطلاعات، گفته است: «مدتها بود میدانستیم که توافقی در راه است که منافع ایران را در نظر میگیرد. مسائل مهم برای اسرائیل، مانند موضوع هستهای، به آیندهای نامعلوم موکول شده است.» دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعات اسرائیل نیز این توافق را یک «فاجعه سیاسی و امنیتی برای دولت اسرائیل» توصیف کرد و گفت: «ایران در حال قویتر شدن است و اسرائیل هیچ توانایی برای تأثیرگذاری بر تصمیمات رئیسجمهور آمریکا ندارد.» مایکل هوروویتس، تحلیلگر مستقل امنیتی و کارشناس روابط آمریکا و اسرائیل هم اعتراف کرد: «نکته شگفتانگیزی که نشانهای از نفوذ رو به زوال اسرائیل در واشنگتن است، اینکه ترامپ به نظر میرسد به سادگی نگرانیهای اسرائیل را نادیده گرفته است. ترامپ نه تنها اسرائیل را نادیده گرفت، بلکه به طور مؤثر برای اسرائیل تصمیم گرفت، بدون اینکه با آن مشورت کند یا حتی به آن هشدار دهد.»در حقیقت، بزرگترین بازنده این توافق، اسرائیل و برنده بیچونوچرا آن ایران است. ایران چندین برابر قویتر و با نفوذتر از گذشته از جنگ بیرون آمده، در حالی که اسرائیل منزویتر از هر زمان دیگری در تاریخ خود شده است. پس از آتشبس، بسیاری از تحلیلگران، اسرائیل را برنده جنگ ۴۰ روزه میدانستند، اما این توافق اسرائیل را به بازنده اصلی بدل ساخت؛ بازندهای که عملاً در متن توافق گنجانده شده و این توافق است که تعیین میکند اسرائیل چه باید بکند و چه نباید بکند.
هرچند که ممکن است این رژیم سرکش به این توافق پایبند نماند، اما افزایش نفرت از اسرائیل در غرب و بهویژه در آمریکا، واقعیتی غیرقابل انکار است. اگر اسرائیل پس از این، به دنبال آتشافروزی در منطقه باشد، دیگر حمایت «پدرخوانده» خود را نخواهد داشت. از سوی دیگر، جبهه مقاومت که قویتر و جسورتر از قبل شده، با انگیزه و اعتماد به نفس بیشتر، در صورت هر خطایی از سوی رژیم، میتواند کار آن را یکسره کند. پس از جنگی که آتش آن تمام جهان را فراگرفت، و پس از این صلحی که مورد استقبال جهان قرار گرفت، اگر رژیم دست از پا خطا کند، دیگر نه تنها حمایت آمریکا، بلکه حمایت هیچ کشوری را نخواهد داشت. هزینههای جنگ علیه ایران آنقدر بالا رفته که هیچ کشوری جرات نمیکند بار دیگر هزینههای نظامی، اقتصادی و سیاسی یک درگیری مشابه را بر دوش بکشد.