پیام آذری - تبریز- مدیر امور فرهنگی دانشگاه تبریز بر لزوم بهرهگیری از شیوههای نوین برای تبیین اهداف قیام حسینی برای نسل جوان تأکید کرد.
حجتالاسلام حمیدی در گفتگو با خبرنگار مهر، با تأکید بر لزوم واکاوی عالمانه اهداف نهضت حسینی، تبیین این مبانی را منوط به بازخوانی دقیق کلام خود آن حضرت دانست و تصریح کرد: مبنای حرکتی اباعبدالله (ع) در آن کلام نورانی متبلور است که میفرمایند: «إِنِّی لَمْ أَخْرُجْ أَشِرًا وَلَا بَطِرًا وَلَا مُفْسِدًا وَلَا ظَالِمًا». بر این اساس، امام با نفی هرگونه انگیزه شخصی یا قدرتطلبانه، هدف اصلی خویش را «اصلاح امت جد بزرگوارشان» عنوان کردند.
وی در ادامه با تحلیل بستر تاریخی آن دوران افزود: حضرت با مشاهده مهجوریت سنن نبوی و غلبه بدعتها، بر اساس تکلیف شرعی، قیام خویش را بر محور فریضه متعالی «أَمْرٍ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهْیٍ عَنِ الْمُنْکَرِ» استوار ساختند؛ اقدامی که نه یک تصمیم شخصی، بلکه حرکتی الهی جهت صیانت از اصالت اسلام در برابر تحریفهای سیستماتیک بود.
حجتالاسلام حمیدی در پاسخ به این پرسش که چرا امام حسین (ع) خانواده خود را به کربلا بردند و آیا از سرانجام کار خبر نداشتند، اظهار کرد: برخی تصور میکنند اگر امام خانوادهاش را نمیبرد، واقعه به شکل دیگری رقم میخورد، اما حقیقت این است که پیام کربلا بدون حضور اهلبیت (ع) ناقص میماند.
وی تأکید کرد: امام حسین (ع) با بردن خانوادهاش، در واقع «رسانه» خود را به همراه برد. حضرت زینب (س) و اهلبیت (ع)، پیامرسانان این خون بودند. اگر آنها نبودند، دستگاه تبلیغاتی بنیامیه امام را به عنوان یک شورشی ساده و یاغی معرفی میکرد و حقیقت قیام در تاریخ دفن میشد. در واقع، حضور زنان و کودکان در کاروان، مکمل شهادت بود تا روایت صحیح ماجرا به گوش مردم برسد.
مدیر امور فرهنگی دانشگاه تبریز با اشاره به نقش حضرت زینب (س) افزود: حضرت زینب (س) با خطبههای آتشین خود در کوفه و شام، نه تنها نقاب از چهره یزیدیان برداشت و دستگاه دروغپردازی بنیامیه را رسوا کرد، بلکه «جهاد تبیین» را در بالاترین سطح خود به نمایش گذاشت. اگر استقامت این بانوی بزرگ و صبر اهلبیت نبود، شاید روایت کربلا به دست دروغپردازان تحریف میشد. خانواده امام، ستون خیمه مقاومت بودند و با حضورشان، نه تنها دلگرمی یاران را حفظ کردند، بلکه پیام عزت و آزادگی را برای تمام اعصار تاریخ جاودانه ساختند.
عاشورا؛ مکتب استقامت، نه صرفاً شهادتطلبی
حجتالاسلام حمیدی در واکنش به برخی شبهات که شهادتطلبی امام را با مفهوم «خودکشی» یکی میپندارند، با رد قاطعانه این انگاره تصریح کرد: این نوع نگاه، تحلیلی بسیار سطحی و به دور از واقعیتهای تاریخی است. خودکشی در ذات خود، فرار از رنج و پوچی است، اما شهادت امام حسین (ع) یک انتخاب کاملاً آگاهانه، مدبرانه و ایثارگرانه برای «زنده ماندن اصل دین» بود. ایشان از عزیزترین سرمایههای خود در راه حق گذشتند تا وجدانهای خفته جامعه اسلامی بیدار شود و اسلام ناب در گرداب بدعتها غرق نشود.
وی در ادامه با تأکید بر اینکه درس اصلی عاشورا، «استقامت» و «پایداری» است، افزود: امام به ما آموخت که پیروزی لزوماً در میدان نظامی و با غلبه فیزیکی معنا نمیشود؛ پیروزی واقعی، ماندگاری پیام و استمرار مسیر حق است. اگر یزید در آن روز پیروز میدان نظامی بود، چرا امروز نامی از او جز به ننگ و ذلت باقی نمانده است؟ اما در مقابل، نام حسین (ع) هر روز بلندتر و پرآوازهتر از دیروز در جهان میپیچد و قلوب مؤمنان را به حرارت خود گرم نگه میدارد؛ این خود نشاندهنده پیروزی استراتژیک و تاریخی مکتب عاشورا در برابر جبهه باطل است.
ضرورت تغییر روش در انتقال مفاهیم به نسل جوان
حجتالاسلام حمیدی با نقد آسیبشناسانه نسبت به شیوههای سنتی انتقال مفاهیم عاشورایی به نسل جدید، تصریح کرد: بزرگترین خطای راهبردی ما این است که تصور کنیم صرفاً با تکیه بر سخنرانیهای طولانی و بدون بهرهگیری از ابزارهای نوین، میتوانیم دلهای نسل جوان را با مکتب حسینی پیوند دهیم. واقعیت این است که مخاطب کودک و نوجوان امروز، مخاطب «قصه» و «تصویر» است و برای تعامل عمیق با او، باید ادبیات و قالبهای متفاوتی را برگزید.
وی خاطرنشان کرد: ما ناگزیریم از ظرفیتهای پرتوان هنر، شعر، قصه و روایتهای عاطفی بهرهمند شویم. تأثیر تربیتی حضور کودک در فضای معنوی مجالس عزاداری، جایی که عطر اسفند، فضای سیاهپوشی خانه و مشاهده ارادت قلبی والدین به اباعبدالله (ع) پیامی عمیق به او مخابره میکند، بسیار نافذتر و ماندگارتر از ساعتها موعظه و پند مستقیم است. در حقیقت، پیوند عاطفی و محیطی، بستر اصلی انتقال معرفت حسینی به نسلهای آینده است.
«حرارت حسینی»؛ موهبتی الهی برای بقای مکتب
حجتالاسلام حمیدی در تبیین رمز پایداری و جاودانگیِ این عشق بیپایان در طول تاریخ، به کلام نورانی پیامبر (ص) استناد کرد و گفت: بر اساس روایت، «إِنَّ لِلْحُسَیْنِ حَرَارَهً فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لَا تَبْرُدُ أَبَدًا». این حرارت درونی، موهبتی الهی و ریشهدار در فطرت حقجوی انسانهاست. اخلاص بینظیرِ امام حسین (ع) به اندازهای بود که خداوند متعال، نام و یاد او را در اعماق جان مردم جاودانه ساخت. حضور اقشار مختلف، از کودک خردسال تا کهنسالان، در مجالس عزاداری با یک شور واحد، گواهی بر قدرت عظیم این محبت الهی است.
مدیر امور فرهنگی دانشگاه تبریز در بخش پایانی سخنان خود، با تأکید بر لزوم پیوند ناگسستنی عزاداری با نماز و اخلاق عملی تصریح کرد: امام حسین (ع) در ظهر عاشورا و در سختترین شرایط جنگی، زیر تیرباران دشمن، نماز را اولویت اصلی خود قرار داد. این اقدام، پیامی راهبردی برای ماست که در هیچ شرایطی، حتی در دشوارترین لحظات زندگی، نباید پیوند خود را با خداوند قطع کنیم.
وی افزود: مجالس ما نباید تنها به برگزاری مراسم سوگواری محدود شود؛ بلکه این محافل باید جلسه «معرفت و تغییر» باشد. کسی که خود را پیرو مکتب حسینی میداند، باید در اخلاق فردی، روابط خانوادگی، کسب و کار و امانتداری خود تجدیدنظر کند. اگر عزاداری ما منجر به تغییر مثبت در رفتار اجتماعی نشود، به معنای واقعی کلمه ناقص است.