پیام آذری - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
با وجود چند روز آرامش نسبی، دو طرف طی ۲۴ ساعت گذشته حملات نظامی انجام دادهاند که بار دیگر خطر بازگشت به جنگی تمامعیار و گسترش بیشتر درگیری در منطقه را افزایش داده است.
سنتکام در بیانیهای اعلام کرد که ارتش آمریکا شامگاه چهارشنبه در یک «موج سنگین» حملات هوایی، اهدافی را در ایران مورد حمله قرار داد. همچنین در حمله به یک منزل مسکونی در محله چاهتنگوی قشم، پدر، مادر و کودک ۲ ساله یک خانواده جان باختند و دو کودک دیگر این خانواده زخمی شدند.
آغاز دوباره حملات شبانه
به گزارش آکسیوس، این نخستین حملات آمریکا در ایران از زمان توقف موقت کارزار بمباران از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در روز جمعه است.
حملات روز چهارشنبه در واکنش به حمله موشکی ایران در روز سهشنبه علیه یک پایگاه آمریکا در اردن انجام شد. ارتش آمریکا اعلام کرد که تمامی موشکهای ایرانی رهگیری شدهاند. سنتکام در بیانیهای اعلام کرد: «نیروهای سنتکام دهها هدف متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران، از جمله مراکز فرماندهی نظامی، تأسیسات موشکی و پهپادی، مراکز نظارت و دفاع ساحلی و توانمندیهای دریایی را هدف قرار دادند.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «هدف از این حملات، کاهش بیشتر تهدیدهای ناشی از ایران و نیروهای مورد حمایت آن علیه نیروهای آمریکایی، کشتیرانی تجاری و کشورهای همسایه حوزه خلیج فارس بود.»
ترامپ مدعی شد ایران پذیرفته است که شلیک موشکها یک اشتباه بوده و از آمریکا خواسته است که در پاسخ به این حمله، دست به اقدام تلافیجویانه نزند.
سنتکام همراه با انتشار ویدئویی از حملات اعلام کرد: «بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکا در حال حاضر در خاورمیانه مستقر هستند و همچنان در بالاترین سطح هوشیاری قرار دارند، متمرکز، مرگبار و آماده هستند.»
در واکنش به این حملات، روابطعمومی سپاه پاسداران در بیانیهای وعده داد همین امروز این اقدام را تلافی خواهد کرد.
در دیدار نتانیاهو و ترامپ چه گذشت؟
شبکه خبری اِیبیسی نیوز از مقام ارشد اسرائیلی که خبرنگاران را در جریان این دیدار قرار داده است نقل میکند که دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو روز سهشنبه در دیدار خود در کاخ سفید درباره گزینههای متعددی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای گفتوگو کردند؛ از جمله گزینههای نظامی، دیپلماتیک و اعمال فشار اقتصادی.
این مقام در پاسخ به این پرسش که آیا نتانیاهو گزینه نظامی را ترجیح میدهد، گفت نتانیاهو ترجیح مشخصی درباره اینکه کدام گزینه باید انتخاب شود به ترامپ ارائه نکرده است. این مقام تأکید کرد که در روابط میان دو رهبر، ترامپ «شریک ارشد» و نتانیاهو «شریک کوچکتر» است. این مقام گفت اسرائیل معتقد است مواد هستهای ایران از تأسیسات هستهای که هفته گذشته از سوی آمریکا بمباران شدند، منتقل نشده است. او گفت: «ما میدانیم کجاست، جابهجا نشده است.» اما این مقام بعداً ظاهراً از این ادعا عقبنشینی کرد و گفت: «ما فکر میکنیم میدانیم کجاست،» بدون اینکه توضیح بیشتری ارائه کند.
پیش از دیدار ترامپ و نتانیاهو، نشانههایی وجود داشت مبنی بر اینکه نخستوزیر اسرائیل قصد دارد اطلاعاتی درباره فعالیتهای ایران در منطقه کوه پیکاکس در نزدیکی نطنز ارائه کند؛ اما در نهایت چنین اتفاقی نیفتاد.
این مقام اسرائیلی همچنین اهمیت این ادعا را که اسرائیل اطلاعات بیشتری نسبت به آمریکا دارد، کماهمیت جلوه داد و گفت دو کشور بهطور منظم اطلاعات خود درباره ایران را با یکدیگر به اشتراک میگذارند.
وقتی مواضع نوسانی ترامپ اوضاع را روبهراه نمیکند
در همین رابطه خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی مینویسد:
به نظر میرسد درگیریهای مقطعی میان ایالات متحده و ایران وارد مرحله تازهای شده است؛ چرا که عربستان سعودی آشکارا به تشدید اقدامات نظامی علیه نیروهای مورد حمایت تهران پیوسته است. همزمان، تلاش دیپلماتیک از پیش شکننده برای پایان دادن به جنگ بار دیگر با شکست مواجه شده و بیاعتمادی میان دو دشمن دیرینه عمیقتر شده است.
با وجود چند روز آرامش نسبی، دو طرف طی ۲۴ ساعت گذشته حملات نظامی انجام دادهاند که بار دیگر خطر بازگشت به جنگی تمامعیار و گسترش بیشتر درگیری در منطقه را افزایش داده است؛ این در حالی است که مشخص نیست مقامهای آمریکایی یا ایرانی، اگر اساساً راهبردی داشته باشند، چه برنامهای برای حرکت به جلو دارند.
درحالیکه دونالد ترامپ و متحدانش طی روزهای اخیر ادعا کردهاند که ایران برای بازگشت به میز مذاکره التماس میکند، معاون وزیر امور خارجه ایران روز سهشنبه گفت کشورش طی بیش از دو هفته گذشته هیچ درخواستی برای ازسرگیری مسیر دیپلماتیک ارائه نکرده است. ترامپ پس از خنثی شدن حمله به پایگاه آمریکا در اردن، روز چهارشنبه بار دیگر به تهدید روی آورد، هرچند همچنان احتمال ادامه مذاکرات را باز گذاشت.
او در دفتر بیضی به خبرنگاران گفت: «آنها همین حالا عذرخواهی کردهاند، اما میدانید، ما باید کمی حالشان را بگیریم.» او افزود: «حالا نوبت ماست و خواهیم دید که آیا در مقطعی به توافق میرسیم یا نه؛ اما ما ضربه بسیار سختی به آنها خواهیم زد.»
این وضعیت یادآور گذشته است؛ چرا که رئیسجمهور جمهوریخواه طی چند ماه گذشته بارها میان اصرار بر اینکه توافقی برای پایان دادن به جنگ و حل مسئله برنامه هستهای ایران نزدیک است و استفاده از الفاظ توهینآمیز و تهدید برای وادار کردن ایران به تسلیم در برابر خواستههای آمریکا در نوسان بوده است؛ و هیچکدام نتیجهای نداشته است.
طی یک روز گذشته، ایران اعلام کرد موشکهای بالستیکی را به سمت پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن، یکی از مراکز مهم نظامی آمریکا در منطقه، شلیک کرده است؛ ترامپ گفت این موشکها رهگیری شدهاند. عربستان سعودی نیز به آمریکا پیوست و چندین مرکز لجستیکی و تسلیحاتی مورد استفاده نیروهای مسلح تحت حمایت ایران در عراق را هدف قرار داد.
این نخستین حملات مشترک آمریکا و عربستان بود که بهطور علنی اعلام شد و پس از حملات پهپادی علیه عربستان انجام گرفت؛ موضوعی که درگیریای را پیچیدهتر میکند که اکنون تقریباً تمام کشورهای منطقه را دربر گرفته است. یک مقام آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن درباره عملیات نظامی حساس صحبت کرد، گفت این دو حمله با یکدیگر مرتبط نبودهاند.
وزیر دفاع عربستان به کاخ سفید رفت
به گفته دو فرد مطلع از این موضوع که اجازه اظهارنظر عمومی درباره این نشست خصوصی را نداشتند، خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، روز چهارشنبه بهطور جداگانه با ترامپ و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، دیدار کرد.
به گفته یکی از این افراد که از گفتوگوهای خالد بن سلمان با ترامپ و ونس اطلاع داشت، وزیر دفاع عربستان دیدگاه محمد بن سلمان، ولیعهد و رهبر بالفعل این کشور را منتقل کرد. این فرد افزود که تصمیم عربستان برای پیوستن به حملات آمریکا علیه جریانهای مسلح عراقی با هدف ارسال این پیام به ایران اتخاذ شده که ریاض تحمل نخواهد کرد که ایران یا متحدانش صنعت نفت عربستان و دیگر زیرساختهای حیاتی این کشور را هدف قرار دهند. همزمان، وزیر دفاع عربستان به ترامپ و ونس تأکید کرد که ریاض خواهان کاهش تنش در جنگ است و میخواهد واشنگتن و تهران به مذاکرات بازگردند.
نگرانی اسرائیل از نگرانیهای ترامپ
حملات پهپادی همچنین در یک بندر در مصر، آتشسوزیهایی را در دو کشتی حامل گاز طبیعی ایجاد کرد؛ مصر متحد نزدیک آمریکا و یکی از میانجیهای منطقهای است و از معدود کشورهای خاورمیانه محسوب میشود که در جریان جنگ از اقدام نظامی مستقیم در امان مانده است. اگر تأیید شود که ایران یا متحدانش این حمله را انجام دادهاند، چنین اقدامی به معنای گسترش قابلتوجه دامنه درگیری خواهد بود.
یک مقام اسرائیلی که روز سهشنبه در جریان این دیدار در کاخ سفید قرار گرفته بود، گفت نتانیاهو به ترامپ اطمینان داده است که در قبال ایران، این آمریکاست نه اسرائیل که هدایت امور را در دست دارد؛ تلاشی برای مقابله با این تصور که نتانیاهو بهطور فزایندهای با نزدیکترین متحد خود درباره مسیر آینده اختلاف نظر پیدا کرده است.
بااینحال، مقامهای اسرائیلی در محافل خصوصی ابراز نگرانی کردهاند که ترامپ، با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای، تلاش دارد «این جنگ را در سطحی پایین نگه دارد.» فردی مطلع از بحثهای داخلی دولت نتانیاهو و همچنین مقام اسرائیلی مذکور که اجازه اظهارنظر نداشتند، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند.
این فرد افزود که مقامهای اسرائیلی بهطور فزایندهای نسبت به حساسیت ترامپ درباره افزایش قیمت نفت، در شرایطی که تنگه هرمز عملاً همچنان به روی محمولههای انرژی جهانی بسته است و همچنین نگرانی فزاینده برخی مقامهای دولت آمریکا درباره سرعت مصرف ذخایر حیاتی موشکهای رهگیر، نگران شدهاند.
بر اساس تحلیلی که این هفته از سوی مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، منتشر شد، درگیریهای اخیر با ایران بخش بیشتری از ذخایر از پیش کاهشیافته موشکهای رهگیر پاتریوت و تاد ارتش آمریکا را مصرف کرده است؛ موضوعی که در صورت ازسرگیری خصومتها میتواند نیروهای آمریکایی را در معرض خطر بیشتری قرار دهد.
به گفته یک مقام دیگر آمریکایی، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، به ترامپ گفته است وضعیت ذخایر مهمات میتواند بر عملیات نظامی آمریکا در ایران تأثیر بگذارد. این مقام که برای صحبت درباره گفتوگوهای حساس به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد، گفت این پیام در چارچوب وظایف معمول کین برای ارائه مشاوره نظامی و گزینههای عملیاتی به ترامپ منتقل شده است.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت با وجود تلاش برخی میانجیها برای ازسرگیری مذاکرات یا دستکم یافتن نقطهای که مذاکرات بتواند دوباره از آنجا آغاز شود، دولت آمریکا در حال حاضر فعالانه مذاکرات را دنبال نمیکند. این مقام که برای بحث درباره رایزنیهای داخلی به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد، گفت تحولات اخیر در منطقه نشان میدهد ازسرگیری دیپلماسی مستقیم در آینده نزدیک محتمل نیست.