پیام آذری - تابناک / متن پیش رو در تابناک منتشر شده و انتشارش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
دفاع از امتیازدادن به آمریکا برای حفظ ترامپ در توافق، بار دیگر رویکردی را برجسته کرده که در آن ایران باید هزینه بدهد تا رضایت طرف آمریکایی جلب شود؛ رویکردی که حاصل آن چیزی جز تکرار چرخه امتیازدهی و بدعهدی نیست.
در ارتباط با موضوع مذاکره با آمریکا، بعضی‌ها از همان ابتدا آمریکا را چنان قدرتمند و دست‌نیافتنی فرض کرده‌اند که گویی ایران چاره‌ای جز کنارآمدن با خواسته‌هایش ندارد. وقتی جهان را از دریچه قدرت آمریکا ببینید، طبیعی است که هر عقب‌نشینی را واقع‌بینی و هر ایستادگی را ماجراجویی بنامید.
اظهارات کوروش احمدی درباره اینکه باید دست ترامپ را پر می‌کردیم تا در توافق اسلام آباد می ماند و نباید در موضوع لبنان سخت‌گیری می‌کردیم، نمونه روشن همین نگاه است؛ نگاهی که انگار منافع ایران را باید با نیازهای سیاسی رئیس‌جمهور آمریکا تنظیم کرد.
در این منطق، مهم نیست ترامپ چه تعهدی می‌دهد و چقدر به آن پایبند می‌ماند؛ مهم این است که او در داخل آمریکا بتواند توافق را به عنوان دستاورد خودش بفروشد. ایران باید امتیاز بدهد تا رئیس‌جمهور آمریکا در انتخابات دست پرتری داشته باشد؛ بعد هم اگر انتخابات تمام شد و تحریم‌ها برگشت یا حمله‌ای صورت گرفت، باز باید هزینه را به حساب سیاست‌های ایران نوشت! این همان چرخه تکراری است؛ امتیاز از ایران، وعده از آمریکا و در نهایت، طلبکاری از ایران به خاطر اینکه چرا زودتر کوتاه نیامده است.
تناقض ماجرا وقتی بیشتر آشکار می‌شود که همین جریان، از کاهش قدرت آمریکا و افول موقعیت آن حرف می‌زند. محمدجواد ظریف نیز در کتاب «آقای سفیر» و برخی اظهارات دیگرش به این موضوع اشاره کرده که آمریکا مانند گذشته قدرت ندارد و می‌توان از این وضعیت برای گرفتن امتیاز در مذاکره استفاده کرد. اما سؤال این است که اگر آمریکا ضعیف‌تر شده، چرا نسخه پیشنهادی باز هم با امتیازهای بیشتر ایران شروع می‌شود؟ چرا قرار نیست طرف آمریکایی ابتدا هزینه بدعهدی‌هایش را بپردازد و تضمین عملی بدهد؟ خروج آمریکا از توافق هسته‌ای هنوز از یاد نرفته است؛ با این سابقه، اعتماد دوباره بدون تضمین چه معنایی دارد؟
هیچ‌کس منکر ضرورت مذاکره و دیپلماسی نیست؛ اما دیپلماسی با امتیازدهی یک‌طرفه تفاوت دارد. قرار نیست آرمان‌های انقلاب را به حساب لجبازی بگذاریم و هر بار که آمریکا زیر تعهدش می‌زند، از ایران بخواهیم برای جلب رضایت دوباره‌اش امتیاز تازه‌ای بدهد. امام خمینی در اوج قدرت آمریکا، با صراحت در برابر آن ایستاد و تسلیم را تنها راه سیاست خارجی نمی‌دانست. امروز هم می‌توان مذاکره کرد، اما نه با این پیش‌فرض که آمریکا هرچه بخواهد باید بگیرد و ایران برای جلوگیری از جنگ باید از مواضعش دست بکشد. مذاکره‌ای که در آن فقط یک طرف امتیاز می‌دهد، توافق نیست؛ تکرار همان تجربه تلخ با نامی تازه است.