پیام آذری - سراب- معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی از نوسازی کامل شبکه آبیاری پایاب سدهای دارای منابع آب پایدار در شهرستان سراب خبر داد و گفت: امسال پنج رشته قنات این شهرستان نیز لایروبی و احیا می‌شود.
به گزارش خبرنگار مهر، جعفر گوهرگانی صبح سه‌شنبه در جلسه بررسی پروژه‌های آب و خاک شهرستان سراب که با حضور مجید نصیرپور نماینده مردم سراب در مجلس شورای اسلامی و شهرام شفیعی رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی برگزار شد، اظهار کرد: در شهرستان‌هایی مانند سراب که بخش مهمی از معیشت مردم به کشاورزی وابسته است، توسعه زیرساخت‌های آب و خاک باید در اولویت برنامه‌های حمایتی وزارت جهاد کشاورزی قرار گیرد.
وی با اشاره به برنامه نوسازی شبکه‌های آبیاری پایاب سدهای دارای آب پایدار افزود: برای سدهایی مانند ملایعقوب که از منابع آب دائمی برخوردارند، برنامه داریم تمام کانال‌های سنتی انتقال آب تا مزارع را به سامانه‌های نوین آبیاری و کانال‌های استاندارد تبدیل کنیم تا ضمن کاهش هدررفت آب، بهره‌وری تولید نیز افزایش یابد.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی درباره وضعیت قنوات سراب نیز گفت: این شهرستان ۱۸ رشته قنات دارد که نیازمند لایروبی و احیاست و در برنامه امسال، عملیات لایروبی و احیای پنج رشته قنات پیش‌بینی شده است. سایر قنوات نیز در مراحل بعدی مورد توجه قرار می‌گیرند.
گوهرگانی درباره سد بافتان اظهار کرد: مطالعات این سد به‌تازگی از سوی وزارت نیرو انجام شده است و در صورت تأمین آب و تأیید نتایج آزمایش‌های فنی نفوذپذیری و پایداری، وزارت جهاد کشاورزی آمادگی دارد با مشارکت بهره‌برداران، تمام شبکه پایاب، کانال‌ها و جداول انتقال آب آن را اجرا کند.
وی توضیح داد: برای اطمینان از پایداری سد، باید در یک دوره یک‌ماهه کاهش سطح آب ناشی از نفوذ یا هدررفت مشاهده نشود تا امکان اجرای شبکه آبیاری فراهم شود.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به نیاز ۲۷۰ کیلومتری سراب به کانال‌های آبیاری خاطرنشان کرد: برای اجرای بخشی از این زیرساخت‌ها، با قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) قرارداد منعقد خواهیم کرد تا با مشارکت بهره‌برداران، دست‌کم ۱۰ کانال آبیاری در شهرستان احداث شود.
وی افزود: در این طرح، کانال‌های سنتی با استفاده از فناوری بتن پارچه‌ای و روش‌های مناسب دیگر اصلاح و بهسازی می‌شوند تا تلفات آب در مسیر انتقال به حداقل برسد.
گوهرگانی با اشاره به استقبال کشاورزان سراب از سامانه‌های نوین آبیاری گفت: در این شهرستان مشارکت مناسبی برای اجرای آبیاری قطره‌ای در باغ‌ها و استفاده از نوار تیپ در اراضی زراعی وجود دارد و از نظر تأمین سهم دولتی برای توسعه این سامانه‌ها محدودیتی نداریم.
وی ادامه داد: هر جا منابع آب تأمین شده باشد و کشاورزان نیز آمادگی اجرای طرح را داشته باشند، سهم ۵۰ درصدی دولت در هزینه‌های اجرای سامانه‌های نوین آبیاری پرداخت خواهد شد.
نیاز سالانه ۳۵ هزار میلیارد تومان برای توسعه آبیاری نوین
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با تشریح برنامه‌های این معاونت در حوزه مدیریت منابع آب و خاک گفت: مأموریت اصلی این بخش، توزیع و مصرف بهینه آب تأمین‌شده از سوی وزارت نیرو در سطح مزارع است تا با افزایش بهره‌وری، میزان تولید در واحد سطح نیز افزایش یابد.
گوهرگانی، جایگزینی روش‌های سنتی آبیاری با سامانه‌های نوین و مکانیزه را از برنامه‌های اصلی این معاونت دانست و افزود: بر اساس تکالیف برنامه هفتم پیشرفت، تحویل حجمی آب به کشاورزان و رعایت الگوی کشت باید دنبال شود تا با مصرف حداکثر ۶۵ میلیارد مترمکعب آب و افزایش ۵۰ درصدی بهره‌وری، زمینه تولید ۱۵۰ میلیون تن محصولات کشاورزی مورد نیاز جمعیت ۹۵ میلیون نفری کشور فراهم شود.
وی با اشاره به اهداف توسعه سامانه‌های نوین آبیاری در کشور اظهار کرد: اجرای ۱۵۰ هزار هکتار سامانه آبیاری زیرسطحی و هوشمند و ۲۰۰ هزار هکتار سامانه آبیاری قطره‌ای و بارانی در برنامه قرار دارد که در مجموع باید سالانه ۳۵۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی به این سامانه‌ها مجهز شوند.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به محدودیت منابع مالی این بخش تصریح کرد: برای تحقق این برنامه‌ها به‌طور متوسط سالانه ۳۵ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است، اما در عمل کمتر از ۲ هزار میلیارد تومان به این بخش اختصاص می‌یابد. با وجود این محدودیت، سال گذشته حدود ۸۰ هزار هکتار سامانه نوین آبیاری در کشور اجرا شد.
فرسایش ۱۶ تنی خاک در هر هکتار
گوهرگانی حفاظت از خاک را یکی از الزامات پایداری تولید محصولات کشاورزی دانست و گفت: خاک از مهم‌ترین سرمایه‌های کشور برای تولید محصولات کشاورزی، استمرار حیات و ذخیره آب است، اما متناسب با اهمیت این منبع حیاتی، اقدامات حفاظتی کافی انجام نشده است.
وی هشدار داد: کاهش کربن آلی خاک موجب فشردگی، افت حاصلخیزی و افزایش شوری می‌شود و در صورت تداوم این روند، ساختار خاک حالت سیمانی پیدا می‌کند و توان تولید و نگهداری آب در آن کاهش می‌یابد.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به میزان فرسایش خاک در کشور افزود: بر اساس آمارهای مطرح‌شده، میزان فرسایش خاک به حدود ۱۶ تن در هکتار می‌رسد که این وضعیت ضرورت اجرای برنامه‌های حفاظتی و اصلاح شیوه بهره‌برداری از اراضی را نشان می‌دهد.
گوهرگانی در پایان با تأکید بر ضرورت تأمین منابع مالی برای اجرای طرح‌های زیربنایی آب و خاک اظهار کرد: برای اجرای تکالیف و برنامه‌های این حوزه در کشور به ۲۴۵ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم که تاکنون تنها ۱۲ درصد آن تخصیص یافته است.
وی صیانت از منابع آب و خاک و استفاده از روش‌های پربازده برای انتقال و توزیع آب در مزارع را از مسئولیت‌های اصلی این معاونت عنوان کرد و تأمین اعتبارات متناسب با نیازهای این بخش را برای افزایش بهره‌وری آب، تولید محصولات کشاورزی و تقویت امنیت غذایی ضروری دانست.