پیام آذری - ایرنا / رونمایی از شهر موشکی جدید نیروی هوافضای سپاه در ماه‌های پس از جنگ، از تداوم بازسازی و سازماندهی زیرساخت‌های دفاعی ایران حکایت دارد روندی که در کنار تاکید فرماندهان نظامی بر آمادگی برای مقابله با تهدیدها و اعلام آمادگی دولت برای مذاکره عزتمندانه، بر تلاش ایران برای تقویت بازدارندگی و بازتعریف معادلات دفاعی در دوران پساجنگ دلالت دارد.
رونمایی از شهر موشکی جدید نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در شرایطی که چند ماه از جنگ تحمیلی با آمریکا و رژیم صهیونیستی می‌گذرد، حامل پیامی فراتر از نمایش امکانات دفاعی کشور است و پیام تداوم توان دفاعی ایران، استمرار زیرساخت‌های نظامی و عبور از مرحله بازسازی به سمت تقویت ظرفیت‌های راهبردی را نشان می‌دهد.
این رونمایی در کنار تاکید مسئولان سیاسی و نظامی بر آمادگی برای مواجهه با هرگونه تهدید و در عین حال استقبال از مذاکره عزتمندانه، تصویری از راهبردی دووجهی را ترسیم می‌کند که در آن دیپلماسی و قدرت دفاعی در تقابل با یکدیگر نیستند.
در ماه‌های گذشته، یکی از محورهای اصلی تبلیغات آمریکا و رژیم صهیونیستی پس از جنگ، القای تضعیف توان نظامی ایران و از بین رفتن بخش مهمی از ظرفیت موشکی و زیرساخت‌های دفاعی کشور بود. ادعاهایی که بر این فرض استوار بود که حملات گسترده به تاسیسات نظامی و مراکز تولیدی ایران، توان بازدارندگی کشور را برای مدت طولانی مختل کرده است.
اما رونمایی روز سه‌شنبه از شهر موشکی جدید نیروی هوافضای سپاه، با حضور سرلشکر علی عبداللهی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و سردار سیدمجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، بار دیگر این پرسش را مطرح کرد که محاسبات دشمن درباره توان دفاعی ایران پس از جنگ بر چه اساسی استوار بود؟
شهری فراتر از نمایش تسلیحات
در تصاویر منتشرشده از این شهر موشکی، مجموعه‌ای از موشک‌های بالستیک و کروز، پرتابگرها و خودروهای نظامی به نمایش درآمد. آنچه در این تصاویر جلب توجه می‌کند، تنها تنوع تسلیحات نیست بلکه ابعاد زیرساختی مجموعه و امکان تردد خودروهای نظامی در مسیرهای زیرزمینی و تونل‌های گسترده آن است.
نمایش این مجموعه در شرایط پس از جنگ، از این جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد فعالیت‌های مرتبط با زیرساخت‌های دفاعی کشور پس از جنگ نه تنها متوقف نشده بلکه نیروی هوافضای سپاه همچنان در حال توسعه و سازماندهی ظرفیت‌های خود است.
این رونمایی همچنین در ادامه اظهارات پیشین سخنگوی سپاه درباره انتقال خطوط تولید موشک و پهپاد از تاسیسات سطحی به مجموعه‌های زیرزمینی انجام شده است. سردار حسین محبی نیز پیش‌تر گفته بود که فعالیت نیروی هوافضا از ایجاد انبارهای زیرزمینی فراتر رفته و به سمت ایجاد شهرهای تولید موشک در عمق زمین حرکت کرده است؛ ظرفیتی که به گفته او، امکان تداوم تولید تسلیحات حتی در شرایط بمباران گسترده را دارد.
پیام رونمایی اخیر را باید فراتر از نمایش موجودی تسلیحات دانست. موضوع اصلی، نمایش استمرار زیرساخت‌هایی است که امکان نگهداری، جابه‌جایی و پشتیبانی از توان موشکی را فراهم می‌کنند.
سرلشکر عبداللهی نیز در جریان این بازدید با اشاره به عملکرد نیروهای مسلح در جنگ اخیر گفت: آمریکا در هیچ جنگی طی بازه زمانی مشابه، این میزان مهمات و تجهیزات نظامی پیشرفته را به کار نگرفته است.
وی با تاکید بر اینکه آنچه موجب ناکامی دشمن شد، بیش از سلاح و تجهیزات، اراده نیروهای انسانی بود، تصریح کرد: شگفتانه‌ها در جنگ آینده، یکی پس از دیگری نمایان خواهد شد.
این اظهارات در کنار رونمایی از شهر موشکی جدید، نشان می‌دهد که فرماندهان نظامی ایران، پایان جنگ را به معنای پایان تهدیدها یا توقف روند تقویت توان دفاعی کشور تلقی نمی‌کنند.
موشکی که هنوز معرفی نشده است
یکی از نکات قابل توجه در تصاویر منتشر شده از شهر موشکی، نمایش یک فروند موشک است که بخش‌هایی از تصویر آن به‌صورت عمدی محو شده بود. این موضوع به‌سرعت در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفت و گمانه‌زنی‌هایی درباره ماهیت و مشخصات این تسلیحات به وجود آورد.
برخی کاربران با مقایسه ظاهر این موشک با نمونه‌های شناخته‌شده ایرانی، احتمال داده‌اند که با یک طراحی جدید در حوزه موشک‌های کروز مواجه باشیم، به‌ویژه اینکه شکل ظاهری آن با برخی نمونه‌های پیشین تفاوت‌هایی دارد.
با این حال، تاکنون اطلاعات رسمی و مستقلی درباره نوع، برد، ماموریت و مشخصات فنی این موشک منتشر نشده و نمی‌توان براساس تصاویر، درباره ویژگی‌های آن از جمله پنهان‌کاری راداری یا توانمندی‌های عملیاتی اظهارنظر قطعی کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در گزارش خود درباره رونمایی شهر موشکی ایران، به انتشار تصاویر ویدئویی و نمایش موشک‌های جدید زمین‌به‌زمین با مشخصات اعلام‌نشده اشاره کرده است. این رسانه همچنین نوشته است که فیلم منتشرشده از بازدید فرماندهان نظامی، به‌شدت تدوین شده و بخش‌هایی از آن محو شده است.
در واقع، فارغ از اینکه تسلیحات محوشده چه مشخصاتی دارد، همین موضوع به یکی از بخش‌های مورد توجه پوشش رسانه‌ای خارجی تبدیل شده است.
پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی
رونمایی از شهر موشکی جدید را باید در چارچوب مواضع اخیر رهبر معظم انقلاب و فرماندهی کل قوا درباره تغییر دایره پاسخ ایران به تهدیدهای نظامی نیز بررسی کرد.
آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی ۹ آبان در دیدار با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح، آمادگی هوشمندانه رزمی برای مواجهه قدرتمند با دشمنان را از الزامات دستیابی به حداکثر بازدارندگی دانستند و تاکید کردند که هر سطح و نوعی از تهدید باید با پاسخی فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی مواجه شود.
در این فرمان همچنین بر به‌روزرسانی بانک اهداف نظامی تاکید شده تا دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن آمریکایی-صهیونیستی در دسترس نیروهای مسلح قرار گیرد.
این موضع از آن جهت اهمیت دارد که دایره بازدارندگی ایران را به محدوده جغرافیایی غرب آسیا محدود نمی‌کند. به بیان دیگر، در صورت تکرار حملات علیه ایران، محل استقرار نیروها و زیرساخت‌های پشتیبانی‌کننده از عملیات نظامی دشمن نیز می‌تواند در محاسبات دفاعی کشور قرار گیرد.
سخنگوی سپاه نیز در توضیح این فرمان، درباره محدودیت برد موشک‌های ایران اعلام کرد که این محدودیت برای نیروهای مسلح برداشته شده است؛ هرچند تاکید کرد که قابلیت‌های جدید باید در میدان عمل به نمایش گذاشته شوند و نباید به بیان شعارها اکتفا کرد.
ایران هم آماده دفاع است و هم آماده مذاکره
در کنار نمایش توان نظامی و آمادگی نیروهای مسلح، مواضع رئیس‌جمهور درباره مذاکره نیز بخش دیگری از راهبرد اعلامی ایران در شرایط پس از جنگ را تشکیل می‌دهد.
مسعود پزشکیان با اشاره به دستور رهبر انقلاب برای پایان دادن به وضعیت نه جنگ و نه صلح، گفت که ایران اهل گفت‌وگو و مذاکره است اما زیر بار زور و قلدری نخواهد رفت.
رئیس‌جمهور با بیان اینکه می‌توان با عزت مذاکره کرد و با عزت به موضوع پایان داد، گفت: منطق حکم می‌کند اگر بتوانیم حقوق خود را از طریق گفت‌وگو به دست آوریم، خود را درگیر جنگ نکنیم اما در مقابل زور و قلدری نیز تسلیم نخواهیم شد.
این موضع در واقع نشان‌دهنده تفکیک میان آمادگی دفاعی و تمایل به حل‌وفصل دیپلماتیک اختلافات است. از نگاه دولت، برخورداری از قدرت دفاعی به معنای ضرورت ورود به جنگ نیست و مذاکره نیز نباید به معنای عقب‌نشینی از حقوق کشور یا پذیرش شروط تحمیلی باشد.
پزشکیان پیش‌تر نیز در مجمع عمومی سازمان ملل بر آمادگی ایران برای مذاکره بر مبنای عدالت و در شرایط برابر تاکید کرده بود. او در سخنان اخیر خود نیز تصریح کرد که اگر امکان تامین حقوق کشور از مسیر گفت‌وگو وجود داشته باشد، انتخاب مسیر جنگ منطقی نخواهد بود.
هفت شرط ایران برای بازگشت به میز مذاکره
در همین چارچوب، اظهارات محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره شروط هفت‌گانه ایران برای مذاکره با آمریکا نیز اهمیت دارد. رضایی در گفت‌وگو با شبکه المیادین اعلام کرد که ایران شروط هفت‌گانه خود را به طرف آمریکایی ارائه کرده و اکنون منتظر دریافت پاسخی روشن و صریح از واشنگتن است.
وی پاسخ اولیه آمریکا را ناکافی و فریبکارانه توصیف کرد و گفت تا زمانی که این شروط اجرا نشوند، تنگه هرمز بازگشایی نخواهد شد.
در چنین شرایطی، پیام سیاسی و نظامی ایران روشن است؛ پایان جنگ به معنای پایان آمادگی دفاعی نیست و آمادگی برای مذاکره نیز به معنای پذیرش تهدید نخواهد بود. ایران در پی آن است که با حفظ ظرفیت بازدارندگی، هزینه هرگونه ماجراجویی نظامی را افزایش دهد و هم‌زمان راه رسیدن به توافقی عادلانه را باز نگه دارد.
دشمنانی که بر نابودی توان دفاعی ایران حساب می‌کردند، اکنون با واقعیت استمرار ساخت‌وساز، نمایش تجهیزات تازه و آمادگی برای پاسخ در هر مقیاس و هر جغرافیا مواجهند. در عین حال، منطق گفت‌وگو با عزت و بر اساس عدالت همچنان روی میز است؛ مشروط به اینکه طرف مقابل از زور و قلدری دست بردارد و به حقوق ایران احترام بگذارد. تحولات پیش رو، نتیجه این دو مسیر موازی خواهد بود.