پیام آذری - ایران /متن پیش رو در ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
پیامی که علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی شامگاه جمعه و ساعاتی پس از حضور وزیر خارجه قطر در تهران در شبکه اجتماعی «ایکس» منتشر کرد و از «شکلگیری زمینههای جدید در ساختار مذاکراتی» سخن گفت، نشان دهنده ورود پرونده هستهای ایران به مرحلهای تازه از محاسبات راهبردی و دیپلماتیک است. این پیام همزمان از فعال شدن آنکارا و مسکو حکایت دارد که هر یک نقش مشخصی در شکلگیری و پیشبرد چهارچوبی را عهده دار شدهاند که هنوز در حال تکوین است.
بازار ![]()
اوج این روند را میتوان در تحرکات جمعه گذشته دید که حضور سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در ترکیه و علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی در روسیه دو مسیر موازی اما مکمل را فعال کرد. گفتوگوهای انجام شده در «آنکارا» معطوف به تعریف چهارچوب بالقوه مذاکرات جدید با ایالات متحده بود که با نتایج سازندهای همراه شد. زمینه شکلگیری این چهارچوب را باید در مواضعی جستوجو کرد که پیشتر «هاکان فیدان»، وزیر خارجه ترکیه مطرح کرده بود. «فیدان» در واکنش به مجموعه شروط ادعایی آمریکا از پرونده هستهای گرفته تا موضوعات موشکی و منطقهای هشدار داده بود که بستن یکباره همه پروندهها واقع بینانه نیست و امکان توافق را از اساس تضعیف میکند.
بنابراین احتمالاً بر اساس آنچه در گفتوگوهای روز جمعه عراقچی و «فیدان» در آنکارا انجام شد، تلاشها برای طراحی چهارچوب مذاکرات به شکل «موضوع به موضوع» متمرکز خواهد شد. همزمان سیگنال مثبت این تفاهم به مسکو مخابره شد تا گام دیگر برای مدیریت بحران برداشته شود. به نظر میرسد نمایش ظرفیت بازدارندگی ایران و درک واشنگتن از عزم تهران برای پاسخ فراگیر به هرگونه تهدید حتی اگر محدود و مقطعی باشد، به تدریج محاسبات آمریکا را نسبت به هزینههای سناریوهایی که تا همین اواخر در ادبیات تهدیدآمیز واشنگتن بهعنوان «گزینههای روی میز» تکرار میشد، وارد فاز تردید کرده و در لحن واشنگتن بازتاب یافته است.
اظهارات اخیر «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمریکا مبنی بر جریان داشتن «مذاکراتی بسیار جدی با ایران»، نشانهای از پذیرش این واقعیت است که گزینه نظامی، دستکم در شرایط فعلی با هزینهها و ریسکهایی برای او همراه است که نمیتواند به سادگی از آن چشم بپوشد.