پیام آذری - ایرنا / نوشهر به عنوان یک شهر بندری مهم شمال کشور، سالها با چالش تردد خودروهای سنگین در هسته مرکزی شهر و پیامدهای آن نظیر ترافیک و کاهش ایمنی دستبهگریبان است اما در دولت چهاردهم و با پیگیریهای مستمر و میدانی استاندار مازندران، طرح راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی که هشت سال متوقف مانده بود، با اعتباری بالغ بر یک همت اکنون به ایستگاه پایانی رسید و در آستانه بهرهبرداری قرار دارد.
ترافیک سنگین و کلافهکننده نوشهر، سالهاست که به عنوان یکی از اصلیترین چالشهای گردشگری و معیشتی این شهر ساحلی شناخته میشود. این معضل که در روزهای تعطیل و ایام پیک سفر، زندگی عادی شهروندان را مختل کرده، ریشه در عبور و مرور خودروهای سنگین و کامیونهای ترانزیتی از دل بافت شهری دارد. همجواری بندر نوشهر با هسته مرکزی شهر، اگرچه یک فرصت اقتصادی بینظیر محسوب میشود، اما در نبود زیرساختهای هدایت ترافیک، به کابوسی برای رانندگان بومی و مسافران تبدیل شده بود.
سالها پیگیری و مطالبهگری اهالی نوشهر و مدیریت شهری برای جدا کردن مسیر تردد ماشینآلات سنگین از معابر شهری، اکنون در آستانه تحقق قرار دارد. پروژه راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی، به عنوان یکی از حیاتیترین پروژههای زیرساختی منطقه، در مرحله نهایی تکمیل قرار گرفته است. این پروژه نه تنها نمادی از تعامل میان بخشهای دولتی و مدیریت شهری است، بلکه نویدبخش بازگشت آرامش به شریانهای حیاتی نوشهر خواهد بود.
کارشناسان حوزه حملونقل و ترافیک معتقدند که احداث این راه دسترسی، فراتر از یک تغییر مسیر ساده، یک ضرورت استراتژیک برای توسعه پایدار شهر است. با اتصال مستقیم بندر به محور کمربندی، بخش عمدهای از ترافیک باری که پیشتر ناچار به عبور از خیابانهای اصلی و بلوارهای ساحلی بود، به مسیری خارج از هسته پرجمعیت شهر هدایت میشود. این تغییر، گامی بلند در جهت کاهش تصادفات رانندگی و افزایش ضریب ایمنی شهروندان است.
گرهگشایی از کلاف سردرگم ترافیک در نوشهر با افتتاح راه دسترسی اختصاصی بندر به کمربندی
حالا که زمزمههای بهرهبرداری از این طرح در فضای عمومی شهر پیچیده، نگاهها به تأثیر عینی آن بر کاهش بار ترافیکی دوخته شده است. در حالی که نوشهر با چالشهای متعدد زیرساختی در حوزه گردشگری و جمعیتپذیری دستوپنج نرم میکند، افتتاح این راه دسترسی اختصاصی میتواند الگوی موفقی برای مدیریت ترافیک در سایر شهرهای ساحلی غرب مازندران باشد که با بحرانهای مشابهی روبرو هستند.
استان مازندران به دلیل دارا بودن سه بندر مهمترین استان کشور محسوب می شود که نقش اساسی در زمینه صادرات و واردات دارد و بندرنوشهر نیز به عنوان یکی از قدیمی ترین بندر مازندران از دیرباز سهم ویژه و استراتژیکی در زمینه درآمدزایی، فرصت های شغلی و سرمایه گذاری داشته است.
پروژه راه دسترسی مستقیم به بندر نوشهر از طرحهای مهم زیرساختی این شهرستان است که عملیات اجرایی آن از حدود هفت سال پیش در مسیری به طول بیش از ۲ کیلومتر و در سه مرحله بر روی رودخانه ماشلک آغاز شده است.
ایجاد ارتباط مستقیم میان بندر خشک واقع در حاشیه کمربندی و بندر نوشهر، تسریع در فرآیند تخلیه و بارگیری کالا، کاهش ترافیک شهری، ساماندهی تردد تریلرهای حامل بار، رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال از مهمترین اهداف اجرای این پروژه عنوان شده است.
بندر نوشهر بهعنوان یکی از بنادر باسابقه و نزدیک به پایتخت، از ظرفیت مهمی در حوزه حملونقل و تجارت دریایی برخوردار است و در کنار بنادر امیرآباد و فریدونکنار، یکی از بنادر فعال و راهبردی مازندران در مبادلات تجاری با کشورهای حاشیه دریای خزر به شمار میرود.
تکمیل این مسیر میتواند با ایجاد دسترسی مستقیمتر میان شبکه حملونقل جادهای، بندر خشک و بندر نوشهر، ضمن کاهش بخشی از بار ترافیکی شهر، به تسریع جابهجایی کالا و تقویت ظرفیتهای اقتصادی و تجاری منطقه کمک کند.
به گفته مسئولان امر، تاکنون بالغ بر یکهزار میلیارد تومان"یک همت" برای اجرای این طرح ملی هزینه شده است که مبین عزم دولت برای حل ریشهای مشکلات ترافیکی نوشهر است. با این حال، برای تکمیل نهایی، بهینهسازی و بهرهبرداری کامل از آن، تخصیص ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار دیگر نیز پیشبینی شده که با پیگیریهای صورت گرفته، اولویتبندی شده است.
امین جهاندار لاشکی، یکی از شهروندان و کسبه حاشیه خیابان اصلی نوشهر که سالهاست شاهد تردد بیوقفه خودروهای سنگین است، در گفت و گو با خبرنگار ایرنا میگوید: سالهاست که آسایش از مردم این منطقه سلب شده است. عبور و مرور بیامان کامیونها، نه تنها باعث فرسایش سریع آسفالت و ترافیکهای طولانی میشود، بلکه گرد و غبار و آلودگی صوتی ناشی از آن، سلامت ساکنان را نیز به خطر انداخته است. حالا امیدواریم با بهرهبرداری از این مسیر که استاندار مازندران نیز بر آن تاکید داشتهاند، این قفلِ چندساله باز شود.
از سوی دیگر، رانندگان ماشینهای سنگین نیز که روزانه ناچار به طی مسیر از میان بافت شهری نوشهر هستند، این تغییر مسیر را یک ضرورت ایمنی میدانند. یکی از رانندگان ترانزیت در این باره اظهار داشت: برای ما عبور از مرکز شهر با بارهای سنگین، همواره یک کابوس بود. عرض کم خیابانها و حضور عابران پیاده، ریسک تصادفات را به شدت بالا میبرد. احداث این مسیر دسترسی، جدا از بحث ترافیک، یک ضرورت ایمنی است که میتواند استرس رانندگان و دغدغه شهروندان را به طور همزمان برطرف کند.
تلاش شبانهروزی برای تکمیل طرح راهبردی نوشهر
فرماندار نوشهر گفت: رفع موانع و تسریع در اجرای عملیات طرح راهبردی راه دسترسی بندر نوشهر به صورت شبانهروزی پیگیری میشود.
شاهرخ جهانشاهی در نشست پیگیری وضعیت عمرانی پروژه راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی، گفت: رفع موانع و تسریع در اجرای عملیات این پروژه راهبردی به صورت شبانهروزی پیگیری میشود و تا بهرهبرداری کامل این تلاش ها همچنان ادامه خواهد داشت.
وی گفت: بندر نوشهر به عنوان یکی از مهمترین زیرساختهای اقتصادی و حملونقل استان مازندران، متأسفانه سالها از داشتن راه دسترسی مناسب محروم بوده استو با عزم جدی و با همکاری دستگاههای اجرایی، موانع موجود را یکی پس از دیگری برطرف میکنیم.
این مقام مسوول افزود: بر اساس تأکید استاندار مازندران مبنی بر نظارت میدانی مدیران و پیگیری مستقیم مطالبات مردم، نظارت به طور مستمر ادامه خواهد داشت و هیچگونه توقف یا کمکاری در این پروژه پذیرفته نیست.
راه اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی مهمترین زیرساخت توسعه تجارت
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری مازندران نیز، راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی را یکی از مهمترین زیرساختهای توسعه تجارت، تولید و اقتصاد دریامحور استان دانست و با تأکید بر نقش زیرساختهای حملونقل در توسعه اقتصادی استان گفت: طرح راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی، یکی از مهمترین طرحهای پشتیبان تولید، تجارت و اقتصاد دریامحور در مازندران است که آثار آن فراتر از محدوده شهرستان نوشهر خواهد بود.
محمد ابراهیم تولایی با اشاره به پیشرفت قابل توجه این طرح بیان کرد: در شرایطی که توسعه اقتصاد دریامحور به عنوان یکی از راهبردهای اصلی کشور و استان دنبال میشود، ایجاد زیرساختهای لجستیکی و حملونقل از مهمترین پیشنیازهای تحقق این هدف به شمار میرود.
این مقام مسوول افزود: بندر نوشهر یکی از دروازههای مهم تجارت در شمال کشور است و تکمیل این مسیر اختصاصی، ضمن کاهش زمان جابهجایی کالا، هزینههای حملونقل را کاهش داده و زمینه افزایش رقابتپذیری فعالان اقتصادی و تجاری را فراهم میکند.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری مازندران تصریح کرد: بهرهبرداری از این پروژه علاوه بر روانسازی تردد کامیونها و ناوگان حمل بار، ظرفیتهای جدیدی برای جذب سرمایهگذاری، توسعه فعالیتهای بندری، رونق صادرات و تقویت زنجیره تأمین در غرب استان ایجاد خواهد کرد.
تولایی با اشاره به سرمایهگذاری گسترده انجامشده در این طرح گفت: نزدیک به یک هزار میلیارد تومان اعتبار برای تملک و اجرای این پروژه هزینه شده که نشاندهنده نگاه توسعهمحور دولت و اهمیت راهبردی بندر نوشهر در معادلات اقتصادی استان است.
وی با قدردانی از پیگیریهای استاندار مازندران، همکاری سازمان بنادر و دریانوردی و تلاش مدیران استانی و شهرستانی گفت: راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی تنها یک طرح عمرانی نیست، بلکه سرمایهگذاری ماندگاری برای آینده اقتصاد استان و بسترساز جهش فعالیتهای تجاری و لجستیکی در شمال کشور به شمار میرود.
عزم دولت چهاردهم در تکمیل طرحهای زیرساختی
استاندار مازندران نیز با اشاره به عزم دولت چهاردهم در اجرا و تکمیل طرحهای زیرساختی گفت که اجرا و تکمیل طرحهای عمرانی زیرساختی مهم در مازندران که سنگ بنای توسعه پایدار نیز محسوب میشود، رویکرد اصلی دولت وفافق ملی است.
مهدی یونسی رستمی در جریان بازدیدهای میدانی اخیر خود از ابر پروژه راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی بر لزوم شتابدهی به روند تکمیل آن تاکید کرد و با بیان اینکه این راه دسترسی، گرهگشای اصلی ترافیک باری منطقه خواهد بود،تصریح کرد: اتصال مستقیم بندر به کمربندی نوشهر، فرآیند تخلیه و بارگیری کالا را تسهیل کرده و با حذف تردد تریلرهای حامل بار از سطح شهر، آرامش روانی شهروندان را ارتقا میدهد.
مقام عالی دولت در مازندران، پیشتر با انتقاد از روند اجرای طرح راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی، عملکرد پیمانکار را نامطلوب ارزیابی کرده بود و خواستار آغاز عملیات جدی آسفالتریزی این مسیر حداکثر تا پایان شهریورماه شد.
یونسی رستمی در بازدید سرزده و چندباره از پروژه راه دسترسی بندر نوشهر، ضمن بررسی آخرین وضعیت اجرای این طرح که از کندی روند پیشرفت پروژه انتقاد کرده بود با اشاره به اعتماد قبلی مدیریت استان به مجموعه اجرایی پروژه، اظهار کرد: بررسیهای میدانی نشان میدهد سرعت و کیفیت اجرای طرح با انتظارات مدیریت استان همخوانی ندارد و عملکرد فعلی پیمانکار قابل قبول نیست.
استاندار مازندران افزود: منابع و اعتبارات مورد نیاز برای اجرای پروژه در اختیار پیمانکار قرار گرفته است و از این رو، توجیهات مربوط به کندی عملیات اجرایی پذیرفتنی نیست.
یونسی رستمی با تأکید بر ضرورت تسریع در اجرای طرحهای زیرساختی استان گفت: مردم نباید بیش از این در انتظار تکمیل پروژههایی باشند که نقش مهمی در توسعه منطقه و رفع مشکلات موجود دارند.
تعیین ضربالاجل برای آسفالت راه دسترسی بندر نوشهر
وی با تعیین ضربالاجل برای پیمانکار طرح، گفت: دستورات لازم برای تسریع در اجرای طرح صادر شده و انتظار میرود عملیات آسفالتریزی آن حداکثر تا پایان شهریورماه بهصورت جدی به اتمام برسد.
استاندار مازندران با تأکید بر ادامه نظارت میدانی بر این پروژه افزود: روند اجرای طرح را شخصاً پیگیری خواهم کرد و در صورت آغاز عملیات آسفالتریزی مطابق وعده دادهشده، بار دیگر در محل پروژه حاضر میشوم تا پیشرفت کار را از نزدیک بررسی کنم.
یونسی رستمی افزود: با اهتمام و عزم جدی دولت چهاردهم، طرح عمرانی راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی که هشت سال متوقف مانده بود، با اعتباری بالغ بر یک همت به ایستگاه پایانی رسید و اکنون در آستانه بهرهبرداری قرار گرفته است.
نتیجهگیری و راهکارها
افتتاح راه دسترسی اختصاصی بندر نوشهر به کمربندی، اگرچه گامی ضروری و مثبت در جهت کاهش بار ترافیکی است، اما نباید به عنوان نقطه پایان تلاشهای زیرساختی تلقی شود. ترافیک نوشهر محصول چندین عامل موازی از جمله افزایش جمعیت گردشگر در ایام تعطیل، کمبود پارکینگهای طبقاتی و محدودیت عرض خیابانهای بافت قدیمی شهر است. بنابراین، انتظار میرود مسئولان امر بلافاصله پس از بهرهبرداری از این پروژه، برنامهریزی برای طرحهای تکمیلی ترافیکی و مدیریت هوشمند شهری را در اولویت برنامههای خود قرار دهند.
یکی از اولویتهای مهم پس از بهرهبرداری از این مسیر اختصاصی، اعمال محدودیتهای قاطع و نظارت مستمر برای منع تردد خودروهای سنگین در معابر شهری است. در صورت اجرا نشدن صحیح قانون و نظارت میدانی پلیس راهور، این نگرانی وجود دارد که برخی رانندگان برای کاهش مسیر، همچنان استفاده از خیابانهای داخلی شهر را ترجیح دهند. تقویت سیستمهای هوشمند پایش تصویری و نصب تابلوهای راهنمای مسیر در ورودیهای شهر، برای هدایت قطعی کامیونها به مسیر جدید، از ضرورتهای اجتنابناپذیر این طرح است.
علاوه بر این، مدیریت شهری باید نگاهی جامع به توسعه زیرساختهای گردشگری داشته باشد تا نوشهر بتواند از بار ترافیکی گردشگران عبوری کاسته و آنها را به سمت اقامت در شهر هدایت کند. ایجاد پارکینگهای متمرکز در مبادی ورودی شهر و ساماندهی ترافیک حاشیه بلوارها، در کنار راه دسترسی بندر، میتواند پازل مدیریت ترافیک را تکمیل کند. تجربه نشان داده است که پروژههای عمرانی بدون پیوستهای ترافیکی و نظارتی پایدار، پس از گذشت مدتی کارایی خود را از دست میدهند.
در نهایت، مردم نوشهر چشمانتظار روزی هستند که صدای بوق ممتد کامیونها از شریانهای مسکونی شهر رخت بربندد و آرامش به زندگی روزمرهشان بازگردد. این پروژه آزمون مهمی برای مدیریت اجرایی شهرستان است تا اثبات کند میتوان با ارادهای واحد و همافزایی دستگاههای استانی و ملی، گرههای کور سالیان متمادی را باز کرد. امید میرود افتتاح این راه دسترسی که با پیگیریهای ویژه استاندار مازندران به ثمر نشسته، آغازگر فصلی نو در مدیریت شهری نوشهر باشد که در آن اولویت، رفاه شهروندان و ایمنی تردد در کنار پیشرفت اقتصادی بندر محقق شود.
مازندران دارای سه بندر شامل بنادر امیرآباد بهشهر، منطقه ویژه اقتصادی نوشهر و فریدونکنار است.
منطقه وِیژه اقتصادی بندر نوشهر با بیش از ۸۰ سال به گستره ۸۸ هکتار و دارا بودن ۱۱ پست اسکله تجاری و خدماتی و تجهیزات مدرن بندری و دریایی از ظرفیت مناسبی برای تخلیه و بارگیری انواع کالا ها و پذیرش کشتی های تجاری با ظرفیت بالغ بر ۶ هزار و ۵۰۰ تُن برخوردار است.
اداره کل بنادر و دریانوردی مازندران در منطقه ویژه اقتصادی نوشهر مستقر است و بندر فریدونکنار هم زیر مجموعه این اداره کل است. بندر فریدونکنار حدود ۵۵ هکتار وسعت دارد و به عنوان نخستین بندر خصوصی شمال کشور در پی گسترش مبادلات بازرگانی با کشورهای حاشیه دریای خزر به شمار میرود.
این بندر از طریق جاده های هراز و فیروزکوه نزدیکترین بندر به مرکز کشور بوده و عمده فعالیت آن به عنوان بندر چند منظوره در زمینه تخلیه و بارگیری فراورده های نفتی، غلات و کالاهای عمومی است و با ۲ پست اسکله سالانه ظرفیت بارگیری و تخلیه حدود ۷۰۰ هزار تن کالا را دارد.
شهر بندری نوشهر در فاصله ۲۰۰ کیلومتری پایتخت قرار دارد. بندر نوشهر در اردیبهشت ماه سال ۹۰ با تصویب مجلس شورای اسلامی به منطقه ویژه اقتصادی تبدیل شد.