پیام آذری - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
دفتر نتانیاهو بارها دریافت هرگونه هشدار را رد کرده و این گزارشها را دروغهای ساختگی با هدف آسیب زدن به او در انتخابات خوانده است. بااینحال، رقبای او از این ادعاها استفاده کردهاند تا پاسخگویی درباره ناکامی در جلوگیری از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را به یکی از موضوعات اصلی کارزار انتخاباتی تبدیل کنند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه به امارات متحده عربی سفر کرد و با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیسجمهور این کشور، دیدار داشت. روز دوشنبه هر دو طرف این دیدار را تأیید کردند.
دیدار محرمانه نتانیاهو از امارات
یک منبع اسرائیلی آگاه از این سفر روز یکشنبه به سیانان گفت که این دیدار محرمانه عمدتاً بر موضوع ایران متمرکز بوده است؛ حوزهای که دو کشور در آن همکاریهای خود را از جمله در جریان جنگ کنونی، گسترش دادهاند. خبرگزاری دولتی امارات، وام، ضمن تأیید دیدار، گزارش داد که دو طرف «درباره روابط دوجانبه میان امارات متحده عربی و اسرائیل و راههای تقویت و توسعه بیشتر این روابط» گفتوگو کردند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد که این دیدار بر «تقویت روابط میان دو کشور و چالشهای منطقهای» متمرکز بوده است. به گفته این دفتر، همسر نتانیاهو، رئیس شورای امنیت ملی، رئیس موساد، یک دبیر نظامی و یک مشاور سیاسی نیز در این سفر حضور داشتند.
این سفر کمسابقه دقیقاً یک ماه پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل انجام شده و همزمان است با افزایش جنجالهای سیاسی در اسرائیل بر سر گزارشهای هاآرتص و نیویورکتایمز که مدعی شدهاند شیخ محمد چند روز پیش از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به نتانیاهو درباره یک عملیات بزرگ حماس هشدار داده بود.
آتلانتیک نیز بهطور جداگانه گزارش داده که عباس کامل، رئیس دستگاه اطلاعاتی مصر، در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۳ به اسرائیل پرواز کرده بود تا هشدار دهد که غزه «منفجر خواهد شد». همچنین روز یکشنبه، والاستریت ژورنال گزارش داد که دستکم سه هشدار مصری درباره غزه به اسرائیل منتقل شده بود و آخرین هشدار نیز در یک تماس تلفنی با نتانیاهو، تنها چند روز پیش از حمله، مطرح شده بود.
دفتر نتانیاهو بارها دریافت هرگونه هشدار را رد کرده و این گزارشها را دروغهای ساختگی با هدف آسیب زدن به او در انتخابات خوانده است. بااینحال، رقبای او از این ادعاها استفاده کردهاند تا پاسخگویی درباره ناکامی در جلوگیری از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را به یکی از موضوعات اصلی کارزار انتخاباتی تبدیل کنند.
قضیه هشدار پیش از حمله: واقعیت یا دعوای انتخاباتی؟
پس از انتشار گزارشهای اولیه درباره هشدار شیخ محمد، وزارت خارجه امارات در اوایل ماه جاری اعلام کرد که «درباره گزارشهای رسانهای یا گمانهزنیها درباره گفتوگوهای میان رهبران دولتها اظهارنظر نمیکند،» اما تماس تلفنی را نیز تکذیب نکرد. در این بیانیه آمده بود: «هرگاه لازم باشد، تمام اطلاعات و دادههای اطلاعاتی مرتبط، میان نهادهای مربوطه مبادله شده و همچنان مبادله میشود.»
در آن زمان، یک منبع اسرائیلی آگاه از موضوع گفت دفتر نتانیاهو تلاش کرده بود امارات را متقاعد کند این گزارش را تکذیب کند، اما امارات تنها با صدور بیانیهای درباره تبادل اطلاعات موافقت کرده بود. اسرائیل و امارات در بیانیههای روز دوشنبه خود درباره سفر نتانیاهو، هیچکدام به هشدار گزارششده درباره حمله ۷ اکتبر اشاره نکردند.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو پس از آن بیانیهای منتشر کرد که در حساب نخستوزیر در شبکه اجتماعی ایکس نیز قرار گرفت و در آن، محمد دحلان، سیاستمدار فلسطینی مستقر در امارات، به «دخالت آشکار خارجی» در انتخابات اسرائیل متهم شد. این حزب هیچ مدرکی برای این ادعا ارائه نکرد.
در همین حال، رقبای نتانیاهو از گزارش مربوط به هشدار استفاده کردهاند تا حملات خود به نحوه مدیریت رویدادهای منتهی به ۷ اکتبر از سوی او را از سر بگیرند. گادی آیزنکوت، که در حال حاضر در نظرسنجیها بهعنوان رقیب اصلی نخستوزیر در انتخابات پیشروی اسرائیل مطرح است، روز شنبه گفت افشای موضوع هشدار «جایی برای تردید باقی نمیگذارد: نتانیاهو با نابینایی، تکبر و بیمسئولیتی، دولت اسرائیل را به سوی بزرگترین فاجعه در تاریخ آن هدایت کرد.»
دفتر نتانیاهو در ماه مه اعلام کرده بود که نخستوزیر در ماه مارس، در روزهای ابتدایی جنگ ایران، بهطور مخفیانه به امارات سفر کرده و این سفر را «یک پیشرفت تاریخی» خوانده بود. بااینحال، وزارت خارجه امارات در آن زمان ادعای او را «کاملاً بیاساس» خواند و تکذیب کرد.
گفته میشود اسرائیل در جریان جنگ، یک سامانه دفاع موشکی گنبد آهنین را نیز در امارات مستقر کرده است و مقامهای اسرائیلی اعلام کردهاند که همکاری امنیتی میان دو کشور به سطحی بیسابقه رسیده است. نتانیاهو تاکنون هیچ سفر رسمی و علناً تأییدشدهای به امارات متحده عربی نداشته است.
آیا نتانیاهو برای تکذیب یک گزارش به امارات سفر کرد؟
نشریه المانیتور در گزارشی مینویسد که در سفر محرمانه به امارات، نتانیاهو از محمد بن زاید خواست هشدارهای پیش از ۷ اکتبر را تکذیب کند. المانیتور تأیید کرده که بنیامین نتانیاهو روز یکشنبه بهطور محرمانه به امارات متحده عربی سفر کرد تا از شیخ محمد بن زاید بخواهد گزارش ۸ سپتامبر را که مدعی شده بود ابوظبی پیش از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس، درباره تهدید قریبالوقوع این گروه به رهبر اسرائیل هشدار داده بود، تکذیب کند.
منابعی که با بن کاسپیت، خبرنگار المانیتور، گفتوگو کردهاند، این سفر را تأیید کردند و گفتند قرار بود این سفر اوایل ماه جاری انجام شود، اما ابوظبی تمایلی به پذیرش نخستوزیر اسرائیل نداشت. این سفر تقریباً یک ماه پیش از انتخابات اسرائیل انجام میشود؛ انتخاباتی که در آن حزب لیکود به رهبری نتانیاهو در برابر گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد ارتش و حزب میانهروی یاشر او در جایگاه پایینتری قرار دارد.
شبکه ۱۲ اسرائیل نخستین رسانهای بود که روز یکشنبه گزارش داد نتانیاهو همان روز به ابوظبی سفر کرده است، اما دلیلی برای این سفر ارائه نکرد. وبگاه ردیابی پرواز فلایترادار24 روز یکشنبه گزارش داد که یک جت خصوصی که پیشتر مورد استفاده نتانیاهو قرار گرفته بود، پروازی از اسرائیل به امارات انجام داده و بر فراز اردن و عربستان سعودی پرواز کرده است.
آسوشیتدپرس روز دوشنبه گزارش داد که نتانیاهو یک گفتوگوی یکساعته با شیخ محمد داشته است. منابع به المانیتور گفتند نتانیاهو از رئیسجمهور امارات خواسته است گزارش ۸ سپتامبر هاآرتص را تکذیب کند؛ گزارشی که مدعی بود مقامهای امارات پیش از حملات ۷ اکتبر، پیامی به اسرائیل فرستاده و درباره تهدید قریبالوقوع حماس اطلاعاتی در اختیار این کشور قرار داده بودند.
هاآرتص روز دوشنبه به نقل از منابع ناشناس اماراتی گزارش داد که دو رهبر در فرودگاه ابوظبی با یکدیگر دیدار کردهاند. این منابع مدعی شدند که نتانیاهو پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر نادیده گرفتن هشدارها درباره احتمال حمله حماس، از شیخ محمد «حمایت اخلاقی» خواسته است.
گزارش هاآرتص چه میگوید؟
شلومی الدار، خبرنگار هاآرتص، در ۸ سپتامبر گزارش داد که شیخ محمد حدود ۱۰ روز پیش از ۷ اکتبر با نتانیاهو تلفنی گفتوگو کرده بود. بنا بر گزارشها، رئیسجمهور امارات در جریان این تماس ۴۵ دقیقهای به نتانیاهو هشدار داده بود که یحیی سنوار، رهبر حماس در غزه، در حال برنامهریزی برای اقدامی بزرگ علیه اسرائیل است که میتواند منطقه را متلاطم کند.
گفته میشود رهبر حماس در میانههای سپتامبر ۲۰۲۳، از طریق یک میانجی فلسطینی، این پیام را به شیخ محمد منتقل کرده و درباره وقوع یک «زمینلرزه» قریبالوقوع هشدار داده بود. بر اساس منابع شلومی الدار، نتانیاهو این هشدار را جدی نگرفت و اطلاعات مربوط به آن را با دستگاههای امنیتی اسرائیل در میان نگذاشت.
نیویورکتایمز روز جمعه با استناد به دو منبع، از جمله فردی که مستقیماً با شیخ محمد گفتوگو کرده بود، تأیید کرد که رئیسجمهور امارات اندکی پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به نتانیاهو درباره یک «حمله بزرگ» از سوی حماس هشدار داده بود.
دفتر نتانیاهو وقوع چنین گفتوگویی یا دریافت هرگونه هشدار از سوی یک منبع خارجی درباره احتمال وقوع قریبالوقوع حمله حماس را تکذیب کرد. وزارت خارجه امارات نیز در ۸ سپتامبر اعلام کرد که ابوظبی درباره «گمانهزنیها» پیرامون گفتوگوهای میان رهبران اظهارنظر نمیکند و افزود که اسرائیل و امارات «از زمان آغاز روابط دو کشور بیش از پنج سال پیش، خطوط ارتباطی باز و مستقیمی را حفظ کردهاند.»
بااینحال، گزارشهای الدار و نیویورکتایمز به مجموعه گزارشهای دیگری پیوستند که حاکی از آن بود که اسرائیل از سوی مصر نیز درباره آمادگی حماس برای یک حمله گسترده هشدار دریافت کرده بود. در ۹ اکتبر ۲۰۲۳، یِنت گزارش داد که کامل پیامی را به دفتر نتانیاهو منتقل کرده بود مبنی بر اینکه حماس در حال آماده شدن برای عملیاتی غیرمعمول علیه اسرائیل است. بنا بر این گزارش، کامل از واکنش نشان ندادن اسرائیل به این اطلاعات و از اینکه اسرائیل ظاهراً حماس را تهدیدی واقعی برای دولت یهودی نمیدانست، شگفتزده شده بود.