پیام آذری - فارس / اداره کل هواشناسی آذربایجان غربی با انتشار تحلیلی اعلام کرد اگرچه اقیانوس آرام عامل پدیده‌هایی چون ال‌نینو است، اما این اقیانوس‌های هند و اطلس هستند که مسیر نهایی باران‌های ایران را هدایت می‌کنند.
اداره‌کل هواشناسی آذربایجان‌غربی با انتشار یک گزارش تحلیلی از وضعیت پیوندگاه‌های اقلیمی و الگوهای جوی، از پیش‌بینی بارش‌های فراتر از نرمال برای نیمه غربی، شمال‌غرب و پهنه زاگرس از اواخر مهر تا آبان‌ماه خبر داد.در این تحلیل اقلیمی با اشاره به باور عمومی درباره تأثیر پدیده‌های «ال‌نینو» و «لانینا» آمده است: برخلاف این تصور که ال‌نینو همواره با ترسالی و لانینا با خشکسالی همراه است، آمارهای تاریخی استثناهای فراوانی را ثبت کرده‌اند؛ به‌طوری‌که پدیده ال‌نینو در سال ۱۳۳۶ مصادف با ۱۹۵۷ میلادی بارش‌های کم‌نظیری را برای کشور رقم زد، اما همین پدیده در سال ۱۴۰۲ یعنی۲۰۲۳، نتیجه‌ای جز خشکسالی و کم‌بارشی نداشت. این تناقض نشان می‌دهد معادلات اقلیمی خطی نیستند و بیلان آبی کشور به الگوهای جوی بسیار فراتر از ابرهای محلی وابسته است.
طناب‌کشی سه اقیانوس بر سر بارش‌های ایران
بر پایه این گزارش، سرنوشت سامانه‌های بارشی تحت تأثیر پدیده‌های موسوم به «دورپیوند» میان سه اقیانوس آرام، هند و اطلس رقم می‌خورد؛ در این میان، دوقطبی اقیانوس هند (IOD) ناشی از اختلاف دمای آب میان شرق و غرب این پهنه آبی و نوسان اطلس شمالی (NAO) نیز بر مسیر حرکت سامانه‌های جوی و عبور آن‌ها به‌سوی اروپا یا خاورمیانه اثر می‌گذارد. در این ساختار، اقیانوس آرام عامل تحریک و پالس‌های کلان جوی است، اما برآیند نیروهای اقیانوس هند و اطلس جهت و سرنوشت نهایی بارندگی در فلات ایران را تعیین می‌سازد.
توزیع نامتوازن بارش‌ها و تشدید تنش آبی با افزایش دما
اداره‌کل هواشناسی آذربایجان‌غربی در بخش دیگری از این گزارش به تشریح کارنامه بارشی منتهی به شهریور ۱۴۰۵ پرداخته و اعلام کرده است: با وجود آنکه میانگین بارش تجمعی کشور حدود ۲۳۴ میلی‌متر ثبت شده و در ظاهر در محدوده نرمال قرار دارد، اما توزیع آن در سطح کشور به شدت نامتوازن بوده است؛ به‌گونه‌ای که استان گیلان به‌عنوان قطب بارندگی کشور، با افت شدید ۲۴۹ میلی‌متری بارش نسبت به شرایط نرمال روبه‌رو شده است.همچنین بر اساس این داده‌ها، میانگین دمای کشور ۱.۲ درجه سانتی‌گراد بالاتر از نرمال بلندمدت به ثبت رسیده که این ناهنجاری دمایی موجب تشدید نرخ تبخیر و دامن‌زدن به تنش آبی، به‌ویژه در استان‌های مرکزی نظیر تهران، قم و قزوین شده است.
چشم‌انداز پاییز؛ آرایش بادها به نفع نیمه غربی
هواشناسی آذربایجان‌غربی در تشریح چشم‌انداز بارشی پاییز اعلام کرد: بر اساس آخرین نقشه‌ها و الگوهای جوی، از نیمه دوم مهر تا آبان‌ماه آرایش جریانات باد به نفع نیمه غربی، شمال‌غرب و گستره زاگرس تغییر خواهد یافت و بر این اساس، بارش‌های فراتر از نرمال برای این نواحی دور از انتظار نیست؛ هرچند شرایط بارندگی در سایر مناطق کشور کماکان ناپایدار و شکننده برآورد می‌شود.