پیام آذری - معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی آذربایجان‌شرقی اعلام کرد: این استان با دارا بودن حدود ۹ هزار و ۴۰ هکتار باغ بادام، از نظر سطح زیر کشت رتبه ششم و از نظر میزان تولید رتبه پنجم کشور را به خود اختصاص داده است.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز آذربایجان شرقی ، صادق نادری صومعه با بیان اینکه بادام از محصولات باغی با ارزش اقتصادی و صادراتی بالاست اظهار کرد:میوه‌های خشک به دلیل قابلیت نگهداری طولانی‌مدت، سهولت حمل‌ونقل و نیاز کمتر به امکانات پرهزینه نگهداری از ظرفیت مناسبی برای توسعه صادرات غیرنفتی برخوردارند و بادام نیز به دلیل ارزش غذایی بالا و کاربرد‌های متنوع در صنایع غذایی شیرینی‌پزی و آجیل جایگاه ویژه‌ای در این بخش دارد.
وی افزود:آذربایجان‌شرقی به دلیل برخورداری از شرایط اقلیمی مناسب، تنوع ژنتیکی ارقام اهلی و وحشی بادام و سازگاری این درخت با شرایط کم‌آبی یکی از مناطق مستعد کشور برای توسعه این محصول به شمار می‌رود.
نادری صومعه با اشاره به ویژگی‌های اقتصادی و فنی درخت بادام تصریح کرد:مقاومت نسبی به خشکی و شرایط آهکی خاک، طول عمر اقتصادی حدود ۲۰ تا ۴۰ سال و آغاز باردهی از سال سوم تا چهارم از جمله مزیت‌های این محصول است که با انتخاب محل مناسب احداث باغ، مدیریت اصولی و استفاده از ارقام سازگار می‌تواند نقش موثری در افزایش درآمد باغداران و اشتغالزایی مناطق روستایی ایفا کند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی با تشریح وضعیت تولید این محصول خاطرنشان کرد:در حال حاضر حدود ۹ هزار و ۴۰ هکتار از اراضی باغی استان به کشت بادام اختصاص دارد که از این میزان ۸ هزار و ۸۶۰ هکتار بارور و ۱۸۰ هکتار غیربارور است.
وی ادامه داد: میزان تولید بادام استان در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱ هزار تن گزارش شده و این رقم در سال ۱۴۰۵ به بیش از ۱۳ هزار تن رسیده است.متوسط عملکرد باغات نیز در شرایط عادی حدود ۱.۴ تن در هکتار برآورد می‌شود، هرچند خسارت‌های ناشی از عوامل اقلیمی و سرمازدگی بهاره بر میزان عملکرد امسال تاثیر گذاشته است.
نادری صومعه با اشاره به ظرفیت بالای باغات شاخص استان گفت:عملکرد باغات برتر بادام در استان به ۷ تا ۸ تن در هکتار می‌رسد که نشان‌دهنده ظرفیت قابل توجه افزایش بهره‌وری از طریق اصلاح باغات، استفاده از ارقام مناسب و ارتقای دانش فنی بهره‌برداران است.
وی با اشاره به پراکندگی باغات بادام در شهرستان‌های مختلف استان اظهار کرد:شهرستان شبستر با حدود ۲ هزار هکتار سطح زیر کشت، رتبه نخست استان را در اختیار دارد و شهرستان‌های عجب‌شیر با یک‌هزار و ۸۰۰ هکتار و اسکو با یک‌هزار و ۴۰۰ هکتار به ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان افزود: حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد محصول بادام استان به‌صورت تازه‌خوری و مصرف مستقیم عرضه می‌شود و ۳۰ تا ۴۰ درصد نیز در صنایع تبدیلی، شیرینی‌پزی و سایر بخش‌های فرآوری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
نادری صومعه یکی از چالش‌های مهم تولید بادام در استان را نوسان عملکرد و خسارت ناشی از سرمای دیررس بهاره عنوان کرد و گفت: زودگل‌دهی برخی ژنوتیپ‌های بومی، همزمانی دوره گل‌دهی با شرایط نامساعد جوی، کمبود حشرات گرده‌افشان، خودناسازگاری برخی ارقام، همزمان نبودن گل‌دهی ارقام گرده‌دهنده و همچنین ضعف دانش فنی در مدیریت باغ از عوامل اصلی کاهش تولید در برخی سال‌هاست.
وی خاطرنشان کرد:در شرایط نامساعد، میزان خسارت ناشی از سرمازدگی و مشکلات گرده‌افشانی در برخی باغات حتی به ۴۰ تا ۸۰ درصد نیز رسیده است از این رو توسعه دانش باغبانی، انتخاب ارقام دیرگل و متحمل به سرما، استفاده از ارقام گرده‌زای سازگار و مدیریت صحیح باغ در افزایش پایداری تولید اهمیت بسزایی دارد.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان در ادامه از اجرای طرح ملی پایداری ۶۰ ژنوتیپ بادام در استان خبر داد و گفت: این طرح با همکاری محققان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان و کارشناسان مدیریت امور باغبانی، در باغ ۱۴۴ هکتاری دریان شهرستان شبستر در حال اجراست.
وی افزود: در این طرح، ژنوتیپ‌های امیدبخش و سازگار با شرایط اقلیمی منطقه با تمرکز بر دو شاخص مهم عملکرد بالا و دیرگل‌دهی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند تا زمینه شناسایی و معرفی ارقام مناسب‌تر برای توسعه باغات بادام و کاهش ریسک تولید در برابر سرمای دیررس بهاره فراهم شود.
نادری صومعه با اشاره به ارقام کشت‌شده در باغات استان اظهار کرد: ارقام بذری، تونو، سوپرنوا، رامسکا، آذر، شکوفه، سهند، نون‌پاریل، فرانسیس، یلدا، اسکندر، آراز، مامایی، اصفهان، مونقا و شمشیری از جمله ارقام مورد استفاده در باغات بادام استان هستند.
وی افزود: در انتخاب رقم مناسب باید شاخص‌هایی همچون زمان گل‌دهی، مقاومت در برابر سرمای دیررس بهاره، خودگشن بودن، مقاومت به بیماری‌های قارچی، سهولت برداشت، عملکرد بالا و نسبت مغز به پوست چوبی مورد توجه قرار گیرد.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی آذربایجان‌شرقی با اشاره به جایگاه رقم تونو در طرح‌های اصلاح و جایگزینی باغات تصریح کرد: این رقم به دلیل خودگشن بودن، دیرگل‌دهی، پر بودن مغز، سهولت برداشت، پوست نیمه‌سنگی و مقاومت مناسب در برابر برخی بیماری‌های قارچی از جمله ارقام مورد توصیه در طرح‌های توسعه‌ای و اصلاح باغات استان به شمار می‌رود.
وی گفت: با توجه به محدودیت منابع آبی و ضرورت افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی، توسعه اصولی باغات بادام با استفاده از ارقام سازگار، اصلاح و جایگزینی باغات کم‌بازده، ارتقای دانش فنی باغداران و بهره‌گیری از یافته‌های تحقیقاتی می‌تواند زمینه‌ساز افزایش تولید، پایداری درآمد بهره‌برداران و تقویت جایگاه آذربایجان‌شرقی در تولید و صادرات این محصول ارزشمند باشد.