پیام آذری - تبریز- معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی از تولید بیش از ۱۳ هزار تن بادام در سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: استان از نظر تولید این محصول رتبه پنجم کشور را دارد.
به گزارش خبرنگار مهر، صادق نادری صومعه ظهر شنبه در گفتگو با خبرنگاران با اشاره به ظرفیت‌های استان در تولید بادام اظهار کرد: آذربایجان‌شرقی با برخورداری از حدود ۹ هزار و ۴۰ هکتار باغ بادام، از نظر سطح زیر کشت رتبه ششم و از نظر میزان تولید رتبه پنجم کشور را به خود اختصاص داده است.
وی با بیان اینکه بادام از محصولات باغی با ارزش اقتصادی و صادراتی بالاست، افزود: میوه‌های خشک به دلیل ماندگاری طولانی، سهولت حمل‌ونقل و نیاز کمتر به امکانات پرهزینه نگهداری، ظرفیت مناسبی برای توسعه صادرات غیرنفتی دارند. بادام نیز به واسطه ارزش غذایی بالا و کاربرد گسترده در صنایع غذایی، شیرینی‌پزی و آجیل از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.
نادری صومعه شرایط اقلیمی مناسب، تنوع ژنتیکی ارقام اهلی و وحشی و سازگاری درخت بادام با کم‌آبی را از مزیت‌های آذربایجان‌شرقی برای توسعه این محصول دانست و گفت: مقاومت نسبی به خشکی و خاک‌های آهکی، طول عمر اقتصادی حدود ۲۰ تا ۴۰ سال و آغاز باردهی از سال سوم تا چهارم، از ویژگی‌های این درخت است.
به گفته وی، انتخاب محل مناسب برای احداث باغ، مدیریت اصولی و استفاده از ارقام سازگار می‌تواند در افزایش درآمد باغداران و ایجاد اشتغال در مناطق روستایی مؤثر باشد.
افزایش تولید بادام استان به بیش از ۱۳ هزار تن
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی با تشریح وضعیت باغات بادام استان اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۹ هزار و ۴۰ هکتار از اراضی باغی استان به کشت این محصول اختصاص دارد که از این میزان، ۸ هزار و ۸۶۰ هکتار بارور و ۱۸۰ هکتار غیربارور است.
وی میزان تولید بادام استان در سال ۱۴۰۴ را حدود ۱۱ هزار تن اعلام کرد و افزود: این رقم در سال ۱۴۰۵ به بیش از ۱۳ هزار تن رسیده است. متوسط عملکرد باغات در شرایط عادی حدود یک‌هزار و ۴۰۰ کیلوگرم در هکتار برآورد می‌شود، هرچند عوامل اقلیمی و سرمازدگی بهاره بر عملکرد امسال تأثیر گذاشته است.
نادری صومعه با اشاره به ظرفیت باغات برتر استان خاطرنشان کرد: عملکرد برخی باغات شاخص بادام به ۷ تا ۸ تن در هکتار می‌رسد که این موضوع ظرفیت افزایش بهره‌وری از طریق اصلاح باغات، انتخاب ارقام مناسب و ارتقای دانش فنی بهره‌برداران را نشان می‌دهد.
شبستر، عجب‌شیر و اسکو در صدر تولید بادام استان
وی درباره پراکندگی باغات بادام در شهرستان‌های آذربایجان‌شرقی گفت: شبستر با حدود ۲ هزار هکتار سطح زیر کشت در رتبه نخست استان قرار دارد و عجب‌شیر با یک‌هزار و ۸۰۰ هکتار و اسکو با یک‌هزار و ۴۰۰ هکتار در جایگاه‌های دوم و سوم هستند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به نحوه مصرف محصول تولیدی بیان کرد: حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بادام تولیدی استان به‌صورت تازه‌خوری و مصرف مستقیم عرضه می‌شود و ۳۰ تا ۴۰ درصد نیز در صنایع تبدیلی، شیرینی‌پزی و سایر بخش‌های فرآوری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
سرمازدگی بهاره؛ چالش اصلی تولید بادام
نادری صومعه نوسان عملکرد و خسارت ناشی از سرمای دیررس بهاره را از مهم‌ترین مشکلات باغداران بادام عنوان کرد و گفت: زودگل‌دهی برخی ژنوتیپ‌های بومی، هم‌زمانی دوره گل‌دهی با شرایط نامساعد جوی، کمبود حشرات گرده‌افشان، خودناسازگاری برخی ارقام، ناهماهنگی زمان گل‌دهی ارقام گرده‌دهنده و ضعف دانش فنی در مدیریت باغ از عوامل کاهش تولید در برخی سال‌هاست.
وی با اشاره به میزان خسارت‌های احتمالی این عوامل اظهار کرد: در شرایط نامساعد، خسارت ناشی از سرمازدگی و مشکلات گرده‌افشانی در برخی باغات به ۴۰ تا ۸۰ درصد نیز رسیده است؛ بنابراین انتخاب ارقام دیرگل و مقاوم به سرما، استفاده از ارقام گرده‌زای سازگار و مدیریت صحیح باغ اهمیت زیادی دارد.
ارزیابی ۶۰ ژنوتیپ بادام در باغ ۱۴۴ هکتاری دریان
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان‌شرقی از اجرای طرح ملی پایداری ۶۰ ژنوتیپ بادام در استان خبر داد و گفت: این طرح با همکاری محققان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان و کارشناسان مدیریت امور باغبانی، در باغ ۱۴۴ هکتاری دریان شهرستان شبستر در حال اجراست.
وی افزود: در این طرح، ژنوتیپ‌های امیدبخش و سازگار با شرایط اقلیمی منطقه با تمرکز بر دو شاخص عملکرد بالا و دیرگل‌دهی ارزیابی می‌شوند تا ارقام مناسب‌تر برای توسعه باغات بادام شناسایی و معرفی شوند و خطر کاهش تولید بر اثر سرمای دیررس بهاره نیز کاهش یابد.
ارقام مورد استفاده در باغات بادام استان
نادری صومعه درباره ارقام کشت‌شده در باغات استان اظهار کرد: ارقام بذری، تونو، سوپرنوا، رامسکا، آذر، شکوفه، سهند، نون‌پاریل، فرانسیس، یلدا، اسکندر، آراز، مامایی، اصفهان، مونقا و شمشیری از جمله ارقام مورد استفاده در باغات بادام آذربایجان‌شرقی هستند.
وی زمان گل‌دهی، مقاومت در برابر سرمای دیررس بهاره، خودگشن بودن، مقاومت به بیماری‌های قارچی، سهولت برداشت، عملکرد بالا و نسبت مغز به پوست چوبی را از شاخص‌های مهم در انتخاب رقم مناسب برشمرد.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به ویژگی‌های رقم تونو تصریح کرد: خودگشن بودن، دیرگل‌دهی، مغز پر، سهولت برداشت، پوست نیمه‌سنگی و مقاومت مناسب در برابر برخی بیماری‌های قارچی، این رقم را به یکی از گزینه‌های مورد توصیه در طرح‌های توسعه و اصلاح باغات استان تبدیل کرده است.
نادری صومعه در پایان با تأکید بر ضرورت افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی گفت: با توجه به محدودیت منابع آبی، توسعه اصولی باغات بادام با استفاده از ارقام سازگار، اصلاح و جایگزینی باغات کم‌بازده، ارتقای دانش فنی باغداران و بهره‌گیری از یافته‌های تحقیقاتی می‌تواند به افزایش تولید، پایداری درآمد بهره‌برداران و تقویت جایگاه آذربایجان‌شرقی در تولید و صادرات این محصول کمک کند.